مذاکرات هستهای ایران و سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان در استانبول برگزار شده و همزمان رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، خواستار شفافیت از سوی ایران درباره برنامه اتمیاش و آغاز مذاکرات با تهران برای ازسرگیری بازرسیهای آژانس شده است.
گفتگوهای ایران و سه کشور اروپایی که در سطح معاونان وزارت خارجه در کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در استانبول انجام شده، اولین مذاکراتی پس از جنگ ۱۲ روزه و همچنین نخستین گفتگوها بعد از از ضرب الاجل اروپا برای رسیدن به یک توافق هسته ای جدید با ایران است.
از ایران، کاظم غریب آبادی معاون امور بینالملل و مجید تخت روانچی، معاون امور سیاسی وزارت خارجه ایران در این گفتگوها شرکت دارند.
آقای غریب آبادی پس از پایان مذاکرات در پستی در شبکه ایکس نوشت «گفتگویی جدی، صریح و مفصل» انجام شد و «ضمن انتقاد جدی از مواضع آنها در مورد جنگ تجاوزکارانه اخیر علیه مردم ما، مواضع اصولی خود، از جمله در مورد مکانیسم موسوم به اسنپ بک را توضیح دادیم. هر دو طرف با ایدههای مشخصی به جلسه آمدند که جنبههای مختلف آن مورد بررسی قرار گرفت. توافق شد که رایزنی ها در این مورد ادامه یابد.»
خبرگزاری فرانسه پیش از شروع مذاکرات از قول دیپلماتهای اروپایی گفت در این نشست به تهران یادآوری خواهد شد که اروپا در برابر ایران «بی عمل نخواهد ماند» و ایران هم گفته بود با رویکردی «مطالبه گر» در مذاکرات حاضر می شود.
سه دولت بریتانیا، فرانسه و آلمان به ایران فرصت دادهاند تا پایان ماه اوت/ نهم شهریور یعنی حدود پنج هفته دیگر وارد یک توافق اتمی تازه شود وگرنه این کشورها تلاش برای احیای تحریم های شورای امنیت را آغاز خواهند کرد.
طرف های مذاکره اعلام کردند که محور گفتگوها، مکانیسم ماشه یا بازگشت خودکار تحریم های شورای امنیت سازمان ملل متحد است.
خبرگزاری ایرنا همزمان با آغاز مذاکرات از قول اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران از سه کشور اروپایی خواست، «از این فرصت برای جبران رویکردهای غیرسازنده قبلی که موجب مخدوش شدن اعتبار و جایگاه مذاکراتی اروپا و تبدیل آن به بازیگر حاشیه ای شده، استفاده کنند.»
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران یک روز پیش از این، بر تداوم برنامه غنی سازی اوارنیوم تأکید کرده بود.
آقای غریب آبادی هم دو روز پیش در نیویوک گفته بود که «ایران این نشست با سه کشور اروپایی را مهم می داند، اما کشورهای اروپایی نباید مواضع خود را با آمریکا هماهنگ کنند».
ایالات متحده آمریکا گفته است که ایران باید به برنامه غنی سازی اورانیوم خاتمه دهد و هر توافق جدیدی با آن کشور شامل پایان غنیسازی باشد.
در جریان جنگ ۱۲ روزه، آمریکا به سه مرکز هسته ای ایران شامل اصفهان، نطنز و فردو، حمله هوایی کرد.
ایران میگوید به این مراکز خسارات سنگینی وارد شدند، اما غنیسازی اورانیوم را با اهداف صلحآمیز، چه با توافق، چه بدون توافق، ادامه خواهد داد.
ابراز امیدواری گروسی برای بازگشت بازرسان آژانس به ایران:
همزمان با مذاکرات استانبول میان ایران و سه کشور اروپایی، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس که به سنگاپور سفر کرده، گفته است که ایران باید درباره تأسیسات اتمی و فعالیت های هسته ای خود شفافیت به خرج دهد.
آقای گروسی ابراز خوش بینی کرد که بازرسان بتوانند تا پیش از پایان سال جاری میلادی به ایران بازگردند.
او به خبرنگاران گفت که آغاز گفتگو با تهران درباره نحوه ازسرگیری بازدیدهای آژانس از این کشور بسیار مهم است.
آقای گروسی می گوید: «ما باید توافق کنیم که به کجا برویم و چگونه این کار را انجام دهیم. همچنین باید به نظرات ایران در مورد اقدامات احتیاطی مورد نظرشان گوش دهیم».
دو روز پیش، ایران اعلام کرد که با سفر یک گروه فنی از آژانس به آن کشو رموافقت کرد، اما قرار نیست آنها اقدامی در زمینه بازرسی انجام دهند.
بر اساس گزارش ها، ریاست این گروه با معاون آقای گروسی خواهد بود.
مدیرکل آژانس باید حدود یک ماه دیگر گزارش تازه ای از وضعیت برنامه اتمی ایران برای ارائه به نشست فصلی شورای حکام آماده کند. این اولین گزارش پس از حمله اسرائیل به ایران است.
پیشتر عباس عراقچی اعلام کرد که کشورش قصد دارد با وجود قانون مجلس در زمینه تعلیق همکاری با آژانس، با نظارت شورای عالی امنیت ملی با آژانس همکاری کند.
آقای عراقچی گفته بود که ایران باید مطمن شود دسترسی به سایت های هسته ای بمباران شده از نظر امنیتی و ایمنی، خطری برای بازرسان ندارد.
مبع: بی بی سی فارسی