سپیده فارسی، کارگردان ایرانی، در یادداشتی در روزنامه لوموند با لحنی هشدارآمیز تأکید میکند: «آنچه امروز در ایران در حال وقوع است، تنها ویرانی انسانی نیست؛ بلکه نابودی میراث فرهنگی، هویت تمدنی و محیطزیست این کشور است.» او در این نوشته از نگرانی عمیق خود نسبت به پیامدهای حملات اخیر به ایران سخن میگوید و معتقد است که این جنگ، علاوه بر تلفات انسانی و خسارات گسترده مادی، لایههای بنیادین تمدن ایرانی را نیز بهطور جبرانناپذیری آسیب زده است.
او روایت خود را با اشاره به سیزدهم فروردین، روز طبیعت در تقویم نوروزی ایران آغاز میکند؛ روزی که در آن ایرانیان دانههای سبزه نوروزی را به نشانه پیوند با طبیعت به خاک بازمیگردانند و برای سال نو آرزو میکنند. به باور عمومی، انجام این آیین نشانه خوشیمنی است.
اما او مینویسد که امسال، برای نخستین بار در زندگیاش، نتوانسته این سنت را انجام دهد؛ زیرا ذهنش درگیر «چرخه ویرانی» در ایران بوده و حتی نمیدانسته چه آرزویی میتواند در برابر زمین مطرح کند.
او سپس به سلسلهای از تحولات خشونتبار اشاره میکند: از سرکوبهای شدید اعتراضات در سالهای گذشته تا حملات نظامی اخیر که از ۲۸ فوریه آغاز شدهاند. به گفته او، این تحولات بهسرعت فضای آرامش نسبی را از میان برده و واقعیت تازهای از بحران و ناامنی را بر کشور تحمیل کردهاند.
با وجود این شرایط، او تأکید میکند که ساختار سیاسی و امنیتی جمهوری اسلامی همچنان فعال است؛ بازداشت مخالفان، اعدام زندانیان سیاسی و فشار بر جامعه ادامه دارد و نهادهای امنیتی همچنان بهطور کامل در حال کار هستند. او میافزاید که در این وضعیت، نقش نهادهای نظامی و امنیتی نیز پررنگتر شده است.
در عین حال، او یادآور میشود که در جنگ، مرزی میان نظامیان و غیرنظامیان باقی نمیماند. به نوشته او، از نخستین روز حملات، مناطق غیرنظامی نیز آسیب دیدهاند و پیامدهای انسانی گستردهای بر جای گذاشتهاند.
اما به باور سپیده فارسی، بُعدی عمیقتر و کمتر دیدهشده از این بحران وجود دارد: تخریب نظاممند میراث تاریخی، فرهنگی و محیطزیست ایران. او تأکید میکند که این خسارات، برخلاف تلفات انسانی، آثار بلندمدت و گاه غیرقابل بازگشت بر هویت یک ملت خواهند داشت.
او در ادامه به نمونههایی از این آسیبها اشاره میکند؛ از جمله هدف قرار گرفتن یک مرکز آموزش موسیقی در تهران بر اثر حمله پهپادی در اواخر مارس، و نیز مشاهده ستونهای دود در نزدیکی بناهای تاریخی میدان نقشجهان اصفهان، در میان گنبدهای مساجد دوره صفوی.
در تصویری دیگر که او به آن اشاره میکند، زمین پوشیده از خردهشیشهها و آینههایی دیده میشود که زمانی بخشی از شکوه کاخ گلستان، یکی از مهمترین آثار تاریخی تهران، بودهاند.
در جمعبندی، سپیده فارسی هشدار میدهد که آنچه در جریان است، صرفاً یک جنگ نظامی نیست، بلکه فرایندی است که بهتدریج حافظه تاریخی، میراث فرهنگی و سیمای تمدنی ایران را هدف قرار داده و تهدیدی جدی برای آینده این کشور به شمار میرود.