ژان-پییر فیلیو، استاد دانشگاه در علوم سیاسی پاریس
این میلیاردر از زمانی که دونالد ترامپ او را به عنوان فرستاده ویژه خود برای صلح برگزید، ثروت خود را ۱۵ درصد افزایش داده است.
۱۲ آوریل ۲۰۲۶
سرمایهگذاریهای ناچیز میتوانند سودهای کلانی به همراه داشته باشند. در مورد استیو ویتکوف، که در آن زمان وکیل امور تجاری بود، این سرمایهگذاری تنها یک ساندویچ بود که در سال ۱۹۸۶ به مشتری خود، دونالد ترامپ، پیشکش کرد. ترامپ در آن زمان درگیر یکی از دعاوی حقوقی متعددی بود که دوران فعالیتش به عنوان توسعهدهنده املاک را تحتالشعاع قرار داده بود. او، مانند بسیاری از ثروتمندان، بدون پول نقد، دعوت وکیل خود را پذیرفت.
چند سال بعد، ترامپ این موضوع را به یاد آورد و با ویتکوف، که به حوزه املاک روی آورده بود، دوستی پایدار و شراکتی مستحکم برقرار کرد که بر اساس علاقه مشترکشان به گلف تقویت شد. این دو مرد باشگاههای گلف خود را در فلوریدا، نزدیک به یکدیگر، تأسیس کردند.
در حین یک بازی گلف با ویتکوف، ترامپ در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۴ از یک اقدام تروریستی در وست پام بیچ فلوریدا جان سالم به در برد. دو ماه بعد، نامزد جمهوریخواه، که تازه برای دوره دوم به کاخ سفید راه یافته بود، ویتکوف را به عنوان فرستاده ویژه آینده خود برای خاورمیانه معرفی کرد.
ناآگاهی شرمآور
این خبر در واشنگتن باعث تعجب عمومی شد، زیرا جارد کوشنر، داماد ترامپ (و فرستاده او به خاورمیانه در دوره اول ریاستجمهوری)، به نظر میرسید که باید دوباره این سمت را بر عهده بگیرد. علاوه بر این، عدم تجربه دیپلماتیک ویتکوف باعث ایجاد حاشیههای زیادی شد. با این حال، فرستاده جدید در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵، سازماندهی مراسم بازگشت ترامپ به کاخ سفید را بر عهده داشت.
چند روز بعد، او توسط ارتش اسرائیل به نوار غزه همراهی شد، جایی که آتشبس شکنندهای برقرار بود. ویتکوف از میزان ویرانیها به جای شوک، متقاعد شد که این منطقه فلسطینی میتواند موضوع یک بازسازی املاک و مستغلات چشمگیر و سودآور باشد. او ترامپ را به طرح تبدیل غزه به «ریویرای خاورمیانه» ترغیب کرد، حتی اگر به معنای اخراج ساکنان محلی باشد. رئیسجمهور آمریکا آنقدر از فرستاده خود راضی بود که چندین بار او را نزد ولادیمیر پوتین فرستاد تا آنچه ترامپ «جنگ [جو] بایدن» در اوکراین مینامد، حل و فصل کند.
اگرچه سوگیری طرفدار اسرائیل ویتکوف دیگر در آمریکا مورد بحث نیست، اما تمایل او به تکرار گفتمان کرملین باعث ایجاد ابهام شده است. در واقع، بین دو دیدار ریاستجمهوری در مسکو، ویتکوف با کیریل دمیتریف، رئیس صندوق ثروت ملی روسیه، گفتگو میکند که چشماندازهای سرمایهگذاری وسوسهانگیزی را در کشورش به او نشان میدهد.
ویتکوف، که توسط ترامپ به عنوان «فرستاده ویژه ماموریتهای صلح» معرفی شده، البته در دو هیئت مدیره «شورای صلح» که ترامپ در فوریه تأسیس کرده، یکی مخصوص غزه و دیگری با هدف جهانی، حضور دارد. بار مسئولیت به قدری سنگین است که ویتکوف اکنون با کوشنر همراه است، چه در خاورمیانه و چه در اروپا، زمانی که این دو نفر نمایندگان خارجی را در باشگاه گلف ویتکوف میپذیرند و فلوریدا را به قطب جدید روابط بینالمللی تبدیل میکنند.
اما ویتکوف در عمان و سپس سوئیس با ایران مذاکره میکند و ناآگاهی شرمآوری در مورد پرونده هستهای نشان میدهد. با این حال، میانجیگری عمانی باعث پیشرفت دیپلماتیک در یک اختلاف پیچیده میشود، بدون آنکه ترامپ را از آغاز یک حمله هماهنگ با اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه منصرف کند.
آمیختگی نقشها
به وضوح، مذاکرهکننده مورد علاقه ترامپ بیشتر از صلح، به تجارت خود رونق میبخشد. در واقع، او در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۰۰ میلیون دلار (معادل ۲۵۰ میلیون یورو) به ثروت خود، که پیش از این ۲ میلیارد دلار برآورد میشد، افزود. بخش قابل توجهی از این سود از طریق استارتآپ ارزهای دیجیتال «ورلد لیبرتی فایننشیال» (WLFI) به دست آمده است که ویتکوف و ترامپ با پسرانشان در سپتامبر ۲۰۲۴ تأسیس کردند.
برادر رئیس امارات متحده عربی نیز در ماه مه ۲۰۲۵، دقیقاً زمانی که آمریکا محدودیتهای صادراتی صدها هزار تراشه پیشرفته هوش مصنوعی به امارات را لغو کرد، ۲ میلیارد دلار در WLFI سرمایهگذاری کرد. زک ویتکوف، پسر کوچک استیو، دو بار به پاکستان سفر کرد تا WLFI را ترویج دهد. او در هر دو سفر به اسلامآباد توسط شیخباز شریف، نخستوزیر پاکستان، پذیرفته شد و در ژانویه با محمد اورنگزیب، وزیر دارایی، یک توافقنامه چارچوب امضا کرد.
فرستاده ویتکوف همچنین فرصت پیگیری پرونده بازسازی هتل روزولت، ملک دولت پاکستان در قلب منهتن، را پیدا کرد. او در حاشیه جلسه تأسیس شورای صلح، امضای توافقنامه آمریکا-پاکستان در این باره را همراه با آقایان شریف و اورنگزیب همراهی کرد.
ترامپ و دولت او اگرچه آمیختگی نقشها را به یک سیستم تبدیل کردهاند، اما معاملات پاکستان ویتکوف پدر و پسر با انتخاب آمریکا از پاکستان برای مذاکره با ایران ابعاد جدیدی پیدا کرده است. در حالی که عمان سابقهای اثباتشده در میانجیگری در خاورمیانه دارد، پاکستان اخیراً با همسایگان خود هند و افغانستان درگیری باز داشته است.
آقای شریف اگرچه در شب سهشنبه ۷ تا چهارشنبه ۸ آوریل، آتشبس دو هفتهای شامل لبنان را اعلام کرد، اما اسرائیل فوراً آن را تکذیب کرد. کاخ سفید تأیید کرد که آتشبس شامل لبنان نمیشود، جایی که ارتش اسرائیل در چهارشنبه به آن حمله کرد.
وزیر دفاع پاکستان، خواجه محمد آصف، اسرائیل را «ملعون برای بشریت» خواند، بدون آنکه دولت او این سخنان را تکذیب کند. احتمالاً برای ویتکوف مهم نیست، زیرا او روز شنبه ۱۱ آوریل همراه با کوشنر به اسلامآباد فرستاده شد. با این حال، این بار معاون رئیسجمهور، جی.دی. ونس، رهبری هیات آمریکایی را بر عهده داشت. در این میان، تجارت ادامه دارد. اگر ثروت ویتکوف در سال ۲۰۲۵ ۱۵ درصد افزایش یافته، ثروت کوشنر تقریباً ۳۰ درصد رشد کرده است