بیانیه شماره ۴ تلاشگران برای تشکیل کنگره ملی جمهوریخواهان
«نه به اعدام؛ دفاع از حق حیات»
اعدام، بهعنوان شدیدترین شکل مجازات، نهتنها بازدارنده مؤثری در کاهش جرم نبوده است، بلکه به گسترش چرخه خشونت در جامعه دامن زده است. حق حیات، بنیادیترین حق انسانی است که هیچ حکومت یا نهادی نباید آن را سلب کند. تجربه چند دهه گذشته بهروشنی نشان میدهد در کشورهایی که مجازات اعدام اعمال میشود، از میزان جرم و جنحه کاسته نشده است. از جمله در ایران، اجرای گسترده احکام اعدام، بهویژه در ارتباط با جرایم مواد مخدر، نتوانسته از قاچاق مواد مخدر و همچنین افزایش اعتیاد جلوگیری کند و تنها به سلب حیات از افرادی در این رابطه و از بین رفتن جان انسانها انجامیده است.
بنا بر گزارش برخی سازمانهای حقوق بشری و نیز قوه قضائیه ایران، در بازه زمانی ۱۰ اکتبر ۲۰۲۴ تا ۸ اکتبر ۲۰۲۵، حداقل ۱۵۳۷ نفر در نقاط مختلف ایران به شیوه حلقآویز اعدام شدند.
بر اساس اطلاعات گردآوریشده از طرف هرانا، ۴۸.۳۴٪ اعدامشدگان به اتهام جرایم مربوط به مواد مخدر و ۴۳.۴۶٪ به اتهام قتل در ایران اعدام شدند. همچنین ۲.۱۵٪ به اتهام تجاوز اعدام گردیدهاند.
اینکه بخش قابل توجهی از اعدامها مربوط به جرایمی مانند حمل، نگهداری یا تولید مواد مخدر است، نشاندهنده ناکارآمدی سیاستهای کیفری و اجتماعی در مواجهه با این معضل است. همچنین، سهم بالای اعدامها در پروندههای قتل عمد، بیانگر آن است که خشونت در جامعه نهتنها کاهش نیافته، بلکه بازتولید شده است. مجازات مرگ، خود به الگویی از خشونت دولتی تبدیل شده و به جای حل ریشهای مشکلات، بر پیچیدگی آنها افزوده است.
متأسفانه در زمان حمله و تجاوز جنایتکارانه و ضدحقوقی آمریکا و اسرائیل به وطنمان ایران، فضایی پر از خشونت پدید آمده که ناشی از تأثیر روحی و روانی جنگ است، و نیاز به فضایی آرام و کمتنش برای جامعه بیش از هر زمان ضرورت دارد. با این حال، ماشین اعدام حاکمیت استبدادی که همواره بهعنوان عاملی برای ایجاد ترس بهکار گرفته شده و میشود، به اعمال مجازات اعدام ادامه داده و در مواردی آن را تشدید نیز کرده است. در این جو بسیار خشن که بر روح و روان ملت حاکم شده است، اعدامها ادامه دارد.
ما بر این باوریم که استبداد، با نادیده گرفتن حقوق اساسی مردم و تکیه بر مجازاتهای خشن، خود به تولید و گسترش خشونت و بستن مدار آن کمک میکند.
از جمله راهحلها برای کاستن از فضای خشونت در جامعه، نه در حذف فیزیکی انسانها و دیگر مجازاتهای غیرقابل جبران از قبیل نقص عضو کردن، بلکه در اصلاح ساختارها از استبدادی به دموکراتیک، آموزش اصول حقوق انسان، فراهم کردن امکان برخورداری از حقوق، تحقق عدالت اجتماعی و تقویت نظامهای حمایتی و قضایی عادلانه است.
ما تلاشگران:
۱- خواهان توقف فوری اجرای احکام اعدام و هرگونه مجازات غیرقابل جبران هستیم.
۲- لغو مجازات اعدام به هر دلیل و در هر شرایطی را از قوانین کیفری مطالبه میکنیم.
۳- بر جایگزینی مجازاتهای انسانی، اصلاحی و بازپرورانه تأکید داریم.
۴- از حق بنیادین حیات برای همه انسانها با هر عقیده و مرام دفاع میکنیم.
۵- خواهان آزادی تمامی زندانیان سیاسی و عقیدتی و آزادسازی اطلاعرسانی میباشیم.
۶- خواهان برداشتن قانون اعدام و لغو مجازاتهای غیرانسانی و غیرقابل جبران را از ضروریترین و فوریترین اقدامها در اولین روزهای پسااستبداد در دوران گذار میدانیم.
ما از همه شهروندان، فعالان مدنی و نهادهای حقوق بشری دعوت میکنیم که به کارزار «نه به اعدام» بپیوندند و برای ساختن جامعهای عاری از خشونت، بر پایه کرامت انسانی و عدالت، همصدا شویم.
نه به اعدام، آری به زندگی.
تاریخ: ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ برابر با ۲۳ آوریل ۲۰۲۶
تلاشگران برای تشکیل کنگره ملی جمهوریخواهان ایران