خروج تیم ملی ایران از مسابقات جام جهانی، یکی از پرتنشترین اودیسههای سیاسی در تاریخ اخیر ورزش را به پایان رساند. فدراسیون فوتبال ایران، ایالات متحده را مورد انتقاد قرار داد و از مکزیک تقدیر کرد.
بازیکنان ایران پس از بازی مقابل مصر در سیاتل، روز جمعه از زمین خارج شدند.
عکس: مانو فرناندز/اسوشیتد پرس
نویسنده: طارق پانجا ـ طارق پانجا گزارشهای خود را درباره تیم ایران از لسآنجلس، سیاتل، آنتالیا در ترکیه و تیخوانا در مکزیک تهیه کرده است.
تاریخ: ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶
یکی از پرتنشترین اودیسههای سیاسی در تاریخ اخیر ورزش، دیر وقت روز شنبه با حذف ایران از جام جهانی در لحظات پایانی به پایان رسید.
ایران نخستین شرکتکننده در تاریخ مسابقات بود که با میزبان در حال جنگ بود. حذف این تیم، که بر اساس نتیجه بازیای که انجام نشد، صورت گرفت، ماهها عدم قطعیت، سرزنش و اعتراض را که همراه تیم ایران در طول سفر جام جهانی بود، به اوج خود رساند. در ابتدا این سوال مطرح بود که آیا ایران در مسابقات شرکت خواهد کرد یا خیر. پس از حمله ایالات متحده و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه، پیامهای متناقضی از سوی تهران و واشنگتن ارسال شد.
تیم ایران هفتهها در جنوب ترکیه اقامت داشت، زیرا لیگ داخلی فوتبال ایران پس از شروع جنگ تعلیق شده بود. ابهاماتی درباره این که آیا تیم ایران اجازه ورود به ایالات متحده را خواهد داشت یا خیر وجود داشت؛ جایی که سه بازی مرحله اول آنها قرار بود برگزار شود و انتظار میرفت اردوگاه اصلی خود را در آن جا برپا کند.
سپس تجربه تیم در مسابقات بود، جایی که بازیهای آن در فضایی برگزار شد که کمتر در جام جهانی دیده شده بود.
در دو بازی خود در لسآنجلس، تعداد زیادی از جامعه بزرگ ایرانیان مقیم این شهر، هر بازی را برای تیم ملی ایران مانند یک بازی خانگی تبدیل کردند، اما این لحظهای بود برای اعتراض به دولت تهران. سرود ملی ایران با سوتهای بلند مورد استهزا قرار گرفت. هواداران پرچمها و تیشرتهایی با نمادهای مخالف دولت، مانند نمادهای رژیم پیش از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷، به تن داشتند، در حالی که با شوق از تیم حمایت میکردند.
زمینه مشابهی برای آخرین بازی ایران در سیاتل، روز جمعه، وجود داشت.
هر سه بازی با تساوی به پایان رسید.
 هواداران در حین پخش سرود ملی ایران در بازی سیاتل، به نشانه اعتراض پشت به زمین کردند.
این سفر همچنین به دلیل محدودیتهایی که ایالات متحده برای مدت اقامت تیم در این کشور اعمال کرد، پر از چالش بود. در نهایت، تیم مجبور شد اردوگاه اصلی خود را در تیخوانا، نزدیک مرز آمریکا و مکزیک، برپا کند و برخی از مقامات و کادر پشتیبانی آن با رد ویزای آمریکایی مواجه شدند.
یکی از جنبههای مثبت این بود که تیم در مکزیک، به ویژه در تیخوانا، خانه موقت خود، بسیار محبوب شد. سیاستمداران ارشد مکزیک از آنها بازدید کردند و رئیسجمهور این کشور کلمات تشویقآمیزی برای آنها داشت. روزانه گروههای زیادی از هواداران، از جمله گروههای ماریاچی، برای تشویق بازیکنان ایرانی که به محل تمرین میرفتند، جمع میشدند.
تیم ایران روز شنبه را در تیخوانا سپری کرد و بازیهای نهایی مرحله گروهی را تماشا کرد. پس از اعلام نتایج — گل آخر دقیقه که منجر به تساوی ۳-۳ بین اتریش و الجزایر شد و ایران را از رقابتها حذف کرد — فدراسیون فوتبال ایران بیانیهای صادر کرد که تجربه دوگانه تیم در آمریکای شمالی را منعکس میکرد.
فدراسیون فوتبال ایران انتقادهای دیرینه خود را از رفتار ایالات متحده تکرار کرد و آن را «ناعادلانه و غیر ورزشی» توصیف کرد. این احساس در پستهای شبکههای اجتماعی در اوایل روز یکشنبه توسط هواداران ایرانی نیز تکرار شد.
فدراسیون همچنین از مکزیک تقدیر کرد:
«شما ما را با سخاوتمندی و مهماننوازی واقعی پذیرا شدید و احساس خانه بودن به ما دادید. ما همیشه از مردم بزرگ و سخاوتمند مکزیک و همچنین دولت مکزیک برای مهماننوازی و احترامشان سپاسگزار خواهیم بود.»
حذف ایران پایان یکی از بزرگترین چالشهای مربوط به جام جهانی برای فیفا، سازمان حاکم بر فوتبال جهان، بود. این سازمان سعی داشته است روابط خوبی با دولت آمریکا حفظ کند — رئیس آن، جانی اینفانتینو، اغلب خود را دوست دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، توصیف میکند — در حالی که به وعدههای خود درباره رقابت عادلانه برای ایران پایبند باشد.
کاپیتان تیم ایران، مهدی طارمی، پس از آخرین بازی تیم که با تساوی ۱-۱ مقابل مصر به پایان رسید، توجهها را به فیفا و آقای اینفانتینو جلب کرد.
طارمی به خبرنگاران گفت: «این یک جام جهانی فاجعهبار است؛ یک فاجعه.» «فیفا باید تمام مشکلات را حل کند، اما متأسفانه از ابتدا نتوانسته است.»
فیفا به این انتقاد پاسخ نداد.
فرناز فسیحی نیز در تهیه این گزارش همکاری داشته است.
طارق پانجا خبرنگار جهانی ورزش است که بر داستانهایی تمرکز دارد که پول، ژئوپلیتیک و جرم با دنیای ورزش تلاقی میکنند.
آمریکا به ۵۵ نفر از متقاضیان حکومت اسلامی ویزا داد در حالیکه بقیه تیمها از حداکثر زیر ۵۰ نفر تشکیل میشدند. حکومت اسلامی با چه هدفی اینهمه ارّه اوره و شمسی کوره میخواست راهی آمریکا کند؟ جز اینکه میخواست مُشتی اوباشِ خبرچینِ سپاهی را برای پاییدن بازیکنان و تهیه سوغات برای خانواده های ندید بدیدشان برای وفاداری به نظام اسلامی راهی آمریکا کند؟ بنابراین این گزارش مهمل است بویژه که نویسنده اش هم سابقه سیاهی در جانبداری از حکومت اسلامی دارد. درضمن نگاهی به روند بعدی مسابقات بخوبی نشان میدهد که محتوای این گزارش بر تئؤری توطئه استوار است و «همه جهان علیه ایران یا کشورهای مظلوم مسلمان بسیج شده اند».