وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد که تا زمانی که تهدیدهای آمریکا ادامه داشته باشد، مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی میان تهران و واشنگتن آغاز نخواهد شد. سید عباس عراقچی در پیامی در شبکه ایکس با اشاره به بند ۱۳ تفاهمنامه میان ایران و آمریکا نوشت: «تا زمانی که تهدیدها ادامه داشته باشد، مذاکرات برای توافق نهایی آغاز نخواهد شد. به امضای خود احترام بگذارید.» این اظهارات ساعاتی پس از آن بیان شد که دونالد ترامپ بار دیگر هشدار داد در صورت شکست دیپلماسی، آمریکا «کار را تمام خواهد کرد».
خبرگزاری رویترز گزارش داد که این موضعگیری در شرایطی مطرح شده است که آمریکا علاوه بر انجام دور تازه حملات نظامی، مجوز موقت فروش نفت ایران را نیز لغو کرده است؛ اقدامی که از نگاه تهران، نقض آشکار تفاهمنامه محسوب میشود و فضای مذاکرات را بیش از پیش تیره کرده است.
خبرگزاری آناتولی نیز با استناد به متن تفاهمنامه نوشت که بند ۱۳ این سند، آغاز مذاکرات نهایی را به پایان یافتن تهدید یا استفاده از زور علیه ایران منوط کرده است. از این رو، مقامهای ایرانی معتقدند تا زمانی که این شرط رعایت نشود، ورود به مرحله نهایی گفتوگوها فاقد مبنای حقوقی خواهد بود.
به گزارش رویترز،در مقابل، مقامهای آمریکایی همچنان بر ادامه سیاست فشار همزمان با دیپلماسی تأکید میکنند و معتقدند اقدامات اخیر برای حفاظت از کشتیرانی بینالمللی و جلوگیری از حملات بیشتر ضروری بوده است. این اختلاف برداشت از مفاد تفاهمنامه، اکنون به یکی از مهمترین موانع ادامه روند مذاکرات تبدیل شده است.
«انقلاب اسلامی در هجرت»:آنچه امروز بیش از هر چیز روند مذاکرات را با بنبست روبهرو کرده است، اصرار دولت آمریکا بر سیاست «دیپلماسی همراه با تهدید» است. دونالد ترامپ در حالی از آمادگی برای توافق سخن میگوید که همزمان با تهدید به استفاده از زور، حملات نظامی و تشدید فشارهای اقتصادی میکوشد نتیجه مذاکرات را از پیش تعیین کند. این شیوه نه تنها با روح گفتوگو و اعتمادسازی سازگار نیست، بلکه با اصول منشور سازمان ملل متحد، که تهدید یا توسل به زور را در روابط بینالملل ممنوع میداند، نیز تعارض دارد.
تجربه روابط ایران و آمریکا نیز نشان داده است که توافقهایی که بر پایه موازنه قوا، فشار نظامی و تحمیل اراده یک طرف شکل گرفتهاند، دوام چندانی نداشتهاند. اگر واشنگتن واقعاً خواهان دستیابی به توافقی پایدار است، نخستین گام، کنار گذاشتن زبان تهدید و پایبندی عملی به تعهداتی است که خود پذیرفته است. تا زمانی که تهدید به جنگ، تحریم و فشار نظامی به عنوان ابزار مذاکره به کار گرفته شود، چشمانداز دستیابی به توافقی پایدار و مبتنی بر حقوق، بیش از آنکه به واقعیت نزدیک شود، در معرض شکست قرار خواهد داشت.