روند اجرای توافق مربوط به غزه وارد مرحلهای حساس شده است. در حالی که میانجیهای آمریکایی، مصری و قطری تلاش میکنند اختلافهای باقیمانده را برطرف کنند، همچنان بر سر ترتیب اجرای تعهدات میان اسرائیل و حماس توافق نهایی حاصل نشده است. موضوع اصلی اختلاف، نحوه اجرای خلع سلاح حماس، خروج نیروهای اسرائیلی از غزه و تضمینهای امنیتی پس از جنگ است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرده است که نیروهای این کشور تا زمان خلع سلاح کامل حماس از نوار غزه خارج نخواهند شد. به گزارش آسوشیتدپرس، دولت اسرائیل معتقد است پایان توان نظامی حماس باید پیششرط اجرای مراحل نهایی توافق باشد و از این رو، خروج کامل نیروهای اسرائیلی را به تحقق این شرط منوط کرده است.
در مقابل، حماس تأکید کرده است که موضوع خلع سلاح باید در چارچوب یک توافق جامع و همزمان با پایان عملیات نظامی اسرائیل، خروج نیروهای این کشور از غزه، رفع محاصره و ارائه تضمینهای بینالمللی بررسی شود. به گزارش رویترز، اختلاف کنونی بیش از آنکه بر سر اصل مذاکره باشد، بر سر ترتیب و شیوه اجرای تعهدات است؛ موضوعی که تاکنون مانع اجرای کامل توافق شده است.
در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در گفتوگوی تلفنی با خلیل الحیه، رئیس دفتر سیاسی حماس، اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران از هر تصمیم یا ابتکاری که رهبری فلسطینی در روند مذاکرات غیرمستقیم با اسرائیل اتخاذ کند حمایت خواهد کرد. به گزارش رسانههای دولتی ایران، وی همچنین تأکید کرد که مسئله فلسطین همچنان جایگاهی محوری در سیاست خارجی جمهوری اسلامی دارد. این موضع در شرایطی مطرح میشود که مذاکرات وارد مرحلهای تعیینکننده شده و میانجیها برای کاهش اختلافهای باقیمانده تلاش میکنند.
در کنار مذاکرات غزه، وضعیت در کرانه باختری نیز همچنان موجب نگرانی نهادهای بینالمللی است. سازمان ملل متحد و سازمانهای حقوق بشری در گزارشهای اخیر خود نسبت به ادامه شهرکسازی، تخریب خانههای فلسطینیان، بازداشتهای گسترده، محدودیتهای رفتوآمد و افزایش خشونت شهرکنشینان علیه ساکنان فلسطینی هشدار دادهاند. این نهادها معتقدند ادامه چنین اقداماتی، علاوه بر نقض حقوق غیرنظامیان، دستیابی به یک راهحل سیاسی پایدار را نیز با دشواری بیشتری روبهرو میکند.
همزمان، بحران انسانی در غزه نیز ادامه دارد. سازمانهای امدادرسان بینالمللی از کمبود مواد غذایی، دارو، آب آشامیدنی و خدمات درمانی خبر داده و خواستار تسریع در اجرای توافق و گسترش دسترسی کمکهای بشردوستانه شدهاند. به گفته این نهادها، هرگونه تأخیر در اجرای توافق، بر مشکلات میلیونها فلسطینی ساکن غزه خواهد افزود.
تحلیلگران بر این باورند که موفقیت مذاکرات غزه میتواند گامی مهم در کاهش خشونتها باشد، اما تحقق صلحی پایدار تنها به توافق درباره غزه محدود نمیشود. تا زمانی که مسائل اساسی از جمله وضعیت کرانه باختری، توقف شهرکسازی، رعایت حقوق شهروندان فلسطینی و ایجاد چشماندازی روشن برای حل سیاسی مناقشه مورد توجه قرار نگیرد، خطر بازگشت بحران و تداوم بیثباتی در سرزمینهای فلسطینی همچنان پابرجا خواهد بود.