در حالی که دونالد ترامپ در ۲۴ اوت تحریمها علیه تهران را تشدید کرد، رژیم صهیونیستی امیدوار است که یک قیام مردمی منجر به سقوط جمهوری اسلامی شود. بسیاری از صداها در داخل ارتش اسرائیل خواستار حملات جدیدی علیه زیرساختهای غیرنظامی ایران هستند تا سرعت زوال این کشور را افزایش دهند.
لوئی امبر (تلآویو، اسرائیل، فرستاده ویژه) – ۲۷ اگوست ۲۰۲۶ برابر با ۶ شهریور ۱۴۰۵
در اسرائیل اجماعی شکل گرفته است: از آنجایی که این کشور از آوریل تا کنون در حاشیه مناقشه طولانیمدت بین واشنگتن و ایران قرار گرفته، باید تهران را به یک دولت ناکام تبدیل کرد. این منطق ماکسیمالیستی که اسرائیل را به سمت ترغیب آمریکا برای سرنگونی رژیم ایران در ۲۸ فوریه ( هبا شکست مواجه شد) سوق داد، اکنون این کشور را بر آن داشته تا فشار اقتصادی فزایندهای را که ترامپ در ۲۴ اوت اعمال کرد، تحسین کند و بر این امید باشد که این فشارها تهران را خفه خواهد کرد.
اسرائیل تمایلی به توافق بین تهران و واشنگتن برای بازگشایی تنگه هرمز و تنظیم برنامه هستهای ایران در ازای تخفیف تحریمهای آمریکایی ندارد. انزوا اقتصادی ایران — که نسبی است، چرا که چین قصد دارد خرید نفت خود از ایران را ادامه دهد — برای رژیم صهیونیستی این مزیت را دارد که از تسلیح مجدد رژیم جلوگیری میکند و تنشهای داخلی را بین حامیان تشدید رویارویی نظامی و کسانی که آگاهی دارند که مدیون مردم خسته و فرسوده هستند، افزایش میدهد.
«روزهای رژیم به پایان رسیده است»، این نظر آصف کوهن، کارشناس سابق ایران در سازمان اطلاعات اسرائیل، است که بسیاری از مسئولان سیاسی و نظامی اسرائیل نیز با آن موافقند. او میافزاید: «مسئله این است که ایرانیان به زودی درک خواهند کرد که چیز زیادی برای از دست دادن ندارند و دوباره به خیابانها خواهند آمد. این امر منجر به خونریزی خواهد شد و سپس رژیم با خشم مردم روبرو خواهد شد.»
اسرائیل معتقد است که این جنگ کمشدت که توسط واشنگتن ادامه دارد، هنوز میتواند یک قیام مردمی را شتاب بخشد، مانند قیامی که رژیم در ژانویه سرکوب کرد و اراده خود را برای سرکوب بیحد و مرز نشان داد.
، مسئول سابق دفتر ایران در سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل البته ارزیابی تاریکی از عملیات خود دارد. او می گوید: «این عملیات اوضاع استراتژیک را برای اسرائیل بدتر کرده است». «اعتبار تهدید نظامی ما از بین رفته است. نه ترامپ و نه رئیسجمهور بعدی آمریکا به زودی به این موضوع باز نخواهند گشت، چرا که از مسدود شدن تنگه هرمز میترسند. بنابراین اسرائیل تنها است و ایران کمتر از همیشه منصرف شده است. این کارشناس که از همان روزهای اول با این مناقشه مخالفت کرد، توضیح میدهد : «موشکهای ایرانی در حال باز تسلیح هستند، در حالی که ما فاقد موشکهای دفاعی کافی هستیم. واشنگتن و کشورهای حاشیه خلیج فارس ما را به خاطر این شکست سرزنش میکنند و تهدید هستهای همچنان پابرجا است».
این ارزیابی که تا حدی در اسرائیل مشترک است، بنجامین نتانیاهو، نخستوزیر، را ترغیب نمیکند که به نفع یک جنگ تمامعیار جدید فشار بیاورد، مگر آنکه این جنگ بتواند مسئله هستهای را حل کند. یک مسئول اسرائیلی با بدبینی میگوید: «بی بی [نتانیاهو] میداند که یک جنگ جدید نتیجه قطعی نخواهد داشت.»
این ارزیابی همچنین اسرائیل را نسبت به تمایل دونالد ترامپ برای بازگشت به عملیات نظامی گسترده پس از انتخابات میانه دورهای که در اوایل نوامبر برگزار خواهد شد، شکاک کرده است. با این حال، بسیاری در ارتش هنوز خواستار حملات به زیرساختهای غیرنظامی ایران هستند تا زوال این کشور را شتاب بخشند. راز زیمت، رئیس دفتر ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی در تلآویو میگوید: «ما نیستیم که هزینه آن را خواهیم پرداخت، بلکه کشورهای حاشیه خلیج فارس هستند که ایران علیه آنها واکنش نشان خواهد داد».
گزینه هستهای
این موضع در ادامه «فشار حداکثری» است که از زمان خروج دونالد ترامپ از توافق بینالمللی هستهای ایران (برجام) در سال ۲۰۱۸ علیه تهران اعمال شده است. شهار کویفمن، مسئول سابق اطلاعات نظامی اسرائیل برای ایران، که در گذشته حامی برجام بود و از همان روزهای اول با این جنگ مخالفت کرد، می گوید: «زمان یک توافق هستهای گذشته است، ایران دیگر سودی از آن نخواهد برد. تنها کاری که باقی مانده این است که بهترین شرایط را برای سرنگونی رژیم در آینده فراهم کنیم».
تاسیسات امنیتی اسرائیل نگرانند که تیم جدید در تهران ممکن است در نهایت به گزینه هستهای روی بیاورد، چرا که این تنها ابزاری است که در اختیار دارند و از نظر آنها بسیار موثرتر از مسدود کردن تنگه هرمز برای منصرف کردن واشنگتن از آغاز یک جنگ جدید است. آیا آنها عجله دارند؟ این رهبران ممکن است تا پایان دوره دوم دونالد ترامپ و روی کار آمدن رئیسجمهور جدیدی که مسئول ماجراجویی ترامپ در ایران نیست، صبر کنند. آنها همچنین میبینند که اسرائیل آماده است جنگ را به خاک آنها بکشد. آیا این امر آنها را منصرف میکند؟ اسرائیل این را نمیداند.
اسرائیل به اخبار جدیدی که از رهبر جدید، مجتبی خامنهای، فیلتر میشود، توجه دارد. یک منبع نزدیک به ارتش میگوید که او در سال ۲۰۲۵ — یعنی قبل از روی کار آمدن — در جلسات خصوصی از بازنگری در دکترین محتاطانه پدرش، علی خامنهای که در ۲۸ فوریه کشته شد، دفاع کرده است. علی خامنهای برای سی سال ایران را در آستانه ساخت سلاح هستهای نگه داشته بود، اما هرگز از خط قرمز عبور نکرد. با این حال، اسرائیل هیچ بازنگری رسمی در این دکترین مشاهده نکرده و معتقد است که رهبری جدید جمهوری اسلامی به دلیل اینرسی، مسیر پیشینیان خود را دنبال میکند.