همزمان با تشدید دوباره درگیری نظامی میان ایران و آمریکا، نرخ دلار در بازار آزاد ایران از ۲۲۰ هزار تومان عبور کرده و ارزش ریال به پایین‌ترین سطح خود رسیده است. گزارش منتشرشده بامداد پنج‌شنبه ۱۲ شهریور/۳ سپتامبر حاکی است که ریال طی یک هفته حدود ۱۰ درصد از ارزش خود را از دست داده است.

این کاهش ارزش پول ملی در شرایطی رخ می‌دهد که جنگ، تحریم‌های آمریکا و نگرانی از ادامه درگیری، فشار مضاعفی بر اقتصاد ایران وارد کرده‌اند. در بازار رسمی، نرخ دلار حدود ۱۳۷ هزار تومان گزارش شده است؛ فاصله قابل توجه میان نرخ رسمی و بازار آزاد نیز همچنان یکی از مشکلات ساختاری بازار ارز ایران است.

عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، اعلام کرده است که بانک مرکزی برای مهار نوسانات ارزی آمادگی دارد در صورت لزوم تا دو میلیارد دلار ارز به بازار تزریق کند. به گفته او، بانک مرکزی در هفته گذشته ۵۰۰ میلیون دلار وارد بازار کرده و از ابتدای سال جاری خورشیدی نیز ۱۸ میلیارد دلار برای تأمین نیازهای کشور، از جمله کالاهای اساسی، دارو، خوراک دام و مواد اولیه تولید اختصاص داده است.

همتی کمبود منابع ارزی را رد کرده و بخشی از افزایش اخیر نرخ ارز را ناشی از فضای روانی بازار دانسته است. او ضمن اذعان به دشواری وضعیت اقتصادی و افزایش تورم، ارزیابی‌هایی را که از نزدیک‌شدن اقتصاد ایران به فروپاشی سخن می‌گویند، رد کرده است.

 منابع: الجزیره، گزارش‌های راسانه های ایران

 انقلاب اسلامی در هجرت: سقوط ارزش ریال را نمی‌توان صرفاً نتیجه «فضای روانی» دانست. جنگ و نگرانی از آینده بدون تردید تقاضا برای ارز و خروج سرمایه از ریال را افزایش می‌دهد، اما کاهش مستمر ارزش پول ملی ریشه‌های قدیمی‌تری در تورم مزمن، کسری بودجه، تحریم‌ها، محدودیت دسترسی به درآمدهای ارزی و بی‌اعتمادی نسبت به سیاست‌های اقتصادی دارد. جنگ این مشکلات را ایجاد نکرده، بلکه آنها را تشدید کرده است.

تزریق دو میلیارد دلار ممکن است در کوتاه‌مدت نوسان بازار را کاهش دهد، اما اگر عوامل بنیادی کاهش ارزش پول ملی برطرف نشوند، مصرف ذخایر ارزی برای دفاع از یک نرخ معین نمی‌تواند راه‌حلی پایدار باشد. اهمیت موضوع بیش از همه در تأثیر آن بر زندگی روزمره مردم است: کاهش ارزش ریال از طریق افزایش قیمت کالاهای وارداتی، مواد اولیه، دارو و هزینه تولید به سرعت به تورم و کاهش قدرت خرید خانوارها منتقل می‌شود.

در شرایط جنگی، مسئولیت حکومت در حفظ قدرت خرید مردم و تأمین نیازهای اساسی سنگین‌تر می‌شود. بنابراین شفافیت درباره منابع و مصارف ارزی، جلوگیری از رانت ناشی از چندنرخی بودن ارز و اولویت دادن به غذا، دارو و تولید ضروری است. همچنین نمی‌توان همه دشواری‌های اقتصادی را به جنگ و تحریم خارجی نسبت داد؛ سیاست‌های اقتصادی داخلی و نحوه اداره منابع کشور نیز سهمی اساسی در وضعیت کنونی دارند.