«بادهای موافق» برای آرژانتین؛ بوئنوس‌آیرس این‌بار نفت و تحریم را وارد نبرد مالویناس کرد
«بادهای موافق» برای آرژانتین؛ بوئنوس‌آیرس این‌بار نفت و تحریم را وارد نبرد مالویناس کردمناقشه چند دهه‌ای بر سر جزایر فالکلند ــ که در آرژانتین «مالویناس» نامیده می‌شود ــ بار دیگر وارد مرحله‌ای حساس شده است. اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره احتمال بازنگری در موضع سنتی آمریکا نسبت به حاکمیت این جزایر، به خاویر میلی فرصت داده تا مطالبه تاریخی آرژانتین را با شدت بیشتری مطرح کند.
میلی روز پنجشنبه ۳ سپتامبر گفت «بادهای تغییر» به سود ادعای آرژانتین در حال وزیدن است. دولت او نیز روز بعد روند اعمال تحریم علیه ۴۵ نهاد و مجموعه مرتبط با فعالیت‌های هیدروکربنی در اطراف جزایر را آغاز کرد. Reuters+1
ترامپ چه چیزی را تغییر داد؟
ترامپ در اظهارات اخیر خود احتمال بازنگری در موضع آمریکا درباره مناقشه فالکلند را مطرح کرده است. آمریکا تاکنون درباره حاکمیت نهایی جزایر موضعی محتاطانه داشته، هرچند کنترل عملی بریتانیا بر آنها را به رسمیت شناخته است. The Guardian
برای میلی، همین تغییر لحن کافی بود تا پرونده مالویناس را دوباره به یکی از محورهای مهم سیاست خارجی آرژانتین تبدیل کند.
اما اهمیت ماجرا فقط سیاسی نیست؛ نفت و گاز اکنون به قلب مناقشه وارد شده‌اند.
نفت؛ سوخت تازه برای یک مناقشه قدیمی
میدان «سی‌لاین» می‌تواند ارزش ژئوپلیتیک جزایر را چند برابر کند
یکی از مهم‌ترین نقاط اختلاف، پروژه نفتی Sea Lion در آب‌های اطراف فالکلند است. برآوردها ذخایر این میدان را حدود ۱.۷ میلیارد بشکه نفت تخمین می‌زنند. این پروژه توسط شرکت اسرائیلی Navitas Petroleum و شرکت بریتانیایی Rockhopper Exploration دنبال می‌شود و انتظار می‌رود تولید نفت آن در سال ۲۰۲۸ آغاز شود. Reuters+1
بوئنوس‌آیرس مجوزهای صادرشده از سوی مقام‌های فالکلند و بریتانیا را غیرقانونی می‌داند و اکنون تلاش می‌کند از ابزارهای حقوقی و اقتصادی برای متوقف کردن فعالیت شرکت‌های فعال در منطقه استفاده کند.
بنابراین، اختلافی که زمانی عمدتاً بر سر هویت، تاریخ و حاکمیت بود، اکنون یک بُعد اقتصادی بسیار سنگین نیز پیدا کرده است.
لندن عقب‌نشینی نمی‌کند
بریتانیا: تعهد ما به فالکلند «مطلق و تغییرناپذیر» است
دولت بریتانیا در واکنش به اظهارات میلی بار دیگر بر حاکمیت خود بر جزایر تأکید کرده است.
لندن همچنین بر حق تعیین سرنوشت ساکنان فالکلند تأکید دارد. در همه‌پرسی سال ۲۰۱۳، حدود ۹۹.۸ درصد رأی‌دهندگان به باقی ماندن جزایر به عنوان قلمروی برون‌مرزی بریتانیا رأی دادند؛ آرژانتین اعتبار این همه‌پرسی را نمی‌پذیرد. Wikipédia+1
از نگاه لندن، مسئله حاکمیت قابل مذاکره نیست؛ از نگاه بوئنوس‌آیرس نیز ادعای مالکیت بر مالویناس یک هدف ملی و تاریخی است.
همین تضاد، راه هرگونه توافق سریع را دشوار می‌کند.
سایه جنگ ۱۹۸۲ هنوز بر سر دو کشور است
شکست نظامی آرژانتین، ادعای حاکمیت را از بین نبرد
فالکلند در حدود ۶۰۰ کیلومتری سواحل پاتاگونیا قرار دارد. بریتانیا از سال ۱۸۳۳ کنترل عملی جزایر را در دست دارد و آرژانتین همچنان این حاکمیت را رد می‌کند.
در سال ۱۹۸۲، این اختلاف به جنگی میان دو کشور تبدیل شد؛ جنگی که صدها کشته بر جای گذاشت و به شکست آرژانتین انجامید.
با این حال، شکست نظامی پایان مناقشه نبود. مالویناس همچنان یکی از حساس‌ترین نمادهای هویت ملی در آرژانتین است.
میلی؛ دیپلماسی به جای تکرار جنگ
بوئنوس‌آیرس فعلاً از اهرم اقتصادی و حقوقی استفاده می‌کند
با وجود افزایش لحن سیاسی، تحولات کنونی نشانه‌ای از تصمیم آرژانتین برای تکرار اقدام نظامی سال ۱۹۸۲ نیست.
میلی پیش‌تر نیز گفته بود که آرژانتین باید مسئله جزایر را از مسیر مذاکره و دیپلماسی بلندمدت دنبال کند.
اقدامات اخیر بیشتر بر فشار حقوقی و اقتصادی علیه شرکت‌های فعال در حوزه نفت و گاز متمرکز است. به همین دلیل، خطر اصلی در کوتاه‌مدت نه جنگ مستقیم، بلکه تشدید جنگ دیپلماتیک و اقتصادی میان بوئنوس‌آیرس و لندن است.
آمریکا در مرکز یک معادله پیچیده
ترامپ میان متحد قدیمی واشنگتن و متحد جدیدش در آمریکای لاتین گرفتار شده است
موضع ترامپ اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا آمریکا هم‌زمان روابط راهبردی نزدیکی با بریتانیا و روابط سیاسی نزدیکی با دولت میلی دارد.
هرگونه تغییر رسمی در سیاست واشنگتن می‌تواند پیامدهایی فراتر از مناقشه فالکلند داشته باشد و حتی بر رابطه ویژه آمریکا و بریتانیا سایه بیندازد. تحلیل‌های اخیر نیز هشدار داده‌اند که استفاده واشنگتن از پرونده فالکلند می‌تواند بخشی از فشار گسترده‌تر ترامپ بر متحدان اروپایی خود باشد. The Guardian+1
از سوی دیگر، بعید است لندن به‌سادگی اجازه دهد یک تغییر موضع در واشنگتن، موقعیتش در فالکلند را متزلزل کند.
یک پرونده قدیمی، یک رقابت ژئوپلیتیک تازه
فالکلند اکنون محل تلاقی تاریخ، نفت و سیاست قدرت‌های بزرگ است
مناقشه مالویناس دیگر فقط اختلافی میان آرژانتین و بریتانیا نیست.
آمریکا، منابع انرژی، شرکت‌های نفتی، سرمایه‌گذاران اسرائیلی و بریتانیایی و رقابت‌های ژئوپلیتیک جنوب اقیانوس اطلس همگی به این پرونده وارد شده‌اند. Reuters
به همین دلیل، هر تصمیم درباره حفاری نفت، تحریم شرکت‌ها یا تغییر موضع آمریکا می‌تواند موج تازه‌ای از تنش ایجاد کند.
آیا فالکلند دوباره به «بشکه باروت» تبدیل می‌شود؟
فعلاً نشانه‌ای از بازگشت به جنگ نظامی دیده نمی‌شود؛ اما سطح تنش به‌وضوح افزایش یافته است.
میلی فرصت سیاسی ایجادشده توسط ترامپ را به فشار عملی علیه پروژه‌های نفتی تبدیل کرده، لندن بر حاکمیت خود پافشاری می‌کند و واشنگتن در حال بازنگری در موضعی است که دهه‌ها با احتیاط حفظ کرده بود.
فالکلند بار دیگر از حاشیه تاریخ به متن سیاست جهانی بازگشته است؛ این بار در نقطه تلاقی قدرت، نفت، ملی‌گرایی و رقابت آمریکا و متحدانش.
منابع
- Reuters — تشدید مناقشه میلی با بریتانیا بر سر فالکلند و تحریم‌های نفتی
- Reuters — پروژه نفتی Sea Lion و نقش شرکت‌های اسرائیلی و بریتانیایی
- Associated Press — پیشینه مناقشه فالکلند و مواضع آرژانتین و بریتانیا
- The Guardian — احتمال بازنگری آمریکا در موضع خود درباره فالکلند
- Al Jazeera — تحولات اخیر و اقدامات دولت میلی