انقلاب اسلامی در هجرت: نتانیاهو از خاک کشوری دیگر ایران را تهدید می‌کند؛ همان حکومتی که به ایران حمله کرد، ایرانیان را در خانه و میهنشان کشت و زیرساخت‌های کشور را به آتش کشید. حالا مهاجم، خود را قربانی جا می‌زند و قربانی را «تهدیدکننده» می‌نامد! این وارونه‌سازی واقعیت است، نه دفاع از خود.اگر کشتن کودکان و غیرنظامیان، حمله به سرزمین دیگر کشورها و ایجاد وحشت «تروریسم» است، این عنوان نمی‌تواند فقط برای دشمنان اسرائیل به کار رود. نامش هرچه باشد، تجاوز، تجاوز است؛ جنایت، جنایت است؛ و تبلیغات نتانیاهو نمی‌تواند جای قربانی و متجاوز را عوض کند.

 دمشق سفر نتانیاهو به مواضع اسرائیل در خاک سوریه را «تحریک‌آمیز و نقض آشکار حاکمیت» دانست؛ نخست‌وزیر اسرائیل نیز از نزدیک بودن «شکست جمهوری اسلامی ایران» سخن گفت

دمشق در واکنش به ورود بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به بخش تحت کنترل نیروهای اسرائیلی در ارتفاعات حرمون در جنوب سوریه، این اقدام را «غیرقانونی، تحریک‌آمیز و نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه» دانست.

نتانیاهو روز چهارشنبه ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ همراه با اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، از نیروهای اسرائیلی مستقر در منطقه حرمون در خاک سوریه بازدید کرد؛ سفری که در شرایط تشدید درگیری‌ها میان آمریکا و ایران، پیام سیاسی و نظامی گسترده‌ای در منطقه به همراه داشت.

وزارت امور خارجه سوریه در بیانیه‌ای اعلام کرد که ورود نتانیاهو به خاک سوریه و بازدید او از کوه حرمون، نقض آشکار حاکمیت سوریه، تمامیت ارضی این کشور و قوانین بین‌المللی است. دمشق همچنین ادامه حملات و نفوذهای نظامی اسرائیل در خاک سوریه را «تشدیدی خطرناک» دانست که امنیت و ثبات منطقه را تهدید می‌کند. (الوکاله العربیه السوریه للأنباء – سانا)

نتانیاهو: به شکست ایران «بسیار نزدیک» هستیم

نتانیاهو در جریان این بازدید، تمرکز اصلی سخنان خود را بر ایران قرار داد و گفت اسرائیل همچنان به دنبال شکست جمهوری اسلامی است.

او مدعی شد: «وظیفه اصلی، سرنگونی رژیم تروریستی در ایران است. ما بسیار به آن نزدیک هستیم.»

نتانیاهو همچنین گفت که «محور» متحدان منطقه‌ای ایران در نهایت فروخواهد پاشید.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که جنگ و رویارویی مستقیم میان آمریکا و ایران در هفته‌های اخیر شدت گرفته و اسرائیل نیز بار دیگر بر آمادگی خود برای ادامه عملیات نظامی علیه تهدیدهای مرتبط با ایران تأکید کرده است. (Israel National News)

با این حال، ادعای نتانیاهو درباره نزدیک بودن فروپاشی جمهوری اسلامی، اظهارنظر سیاسی و ارزیابی دولت اسرائیل است و تاکنون به‌عنوان یک واقعیت مستقل و قطعی تأیید نشده است.

اسرائیل: از منطقه امنیتی سوریه عقب‌نشینی نمی‌کنیم

اسرائیل پس از سقوط حکومت بشار اسد در اواخر سال ۲۰۲۴، حضور نظامی خود را در بخش‌هایی از جنوب سوریه گسترش داد و مواضعی را در منطقه حائل تحت نظارت سازمان ملل در نزدیکی بلندی‌های جولان در اختیار گرفت.

تل‌آویو این حضور را اقدامی امنیتی برای جلوگیری از استقرار نیروهای مسلحی می‌داند که آن‌ها را تهدیدی علیه مرزهای اسرائیل تلقی می‌کند.

اسرائیل کاتس نیز در جریان همین سفر اعلام کرد که نیروهای اسرائیلی در منطقه باقی خواهند ماند. او گفت اسرائیل از این منطقه برای حفاظت از جوامع اسرائیلی در جولان و الجلیل و مقابله با تهدیدهای احتمالی از خاک سوریه استفاده می‌کند. (Israel National News)

نتانیاهو نیز تأکید کرد:«اجازه نخواهیم داد هیچ ارتش تروریستی در مرز ما مستقر شود.»

دمشق: اسرائیل مسئول پیامدهای این اقدامات است

وزارت خارجه سوریه اسرائیل را مسئول پیامدهای ادامه این اقدامات دانست و از سازمان ملل، نهادهای بین‌المللی و کشورهای تأثیرگذار خواست برای توقف حملات و بازگشت به توافق جداسازی نیروهای سال ۱۹۷۴ اقدام کنند. (الوکاله العربیه السوریه للأنباء – سانا)

توافق ۱۹۷۴، چارچوبی برای جداسازی نیروهای اسرائیلی و سوری در منطقه جولان ایجاد کرده بود. اما پس از تحولات سوریه در پایان سال ۲۰۲۴، وضعیت امنیتی جنوب این کشور به‌شدت تغییر کرد و حضور نظامی اسرائیل در مناطق جدید، به یکی از محورهای اصلی اختلاف میان دمشق و تل‌آویو تبدیل شد.

سازمان ملل درباره فعالیت‌های اسرائیل در جنوب سوریه هشدار داده است

تنش بر سر حضور اسرائیل در جنوب سوریه تنها به اعتراض‌های دمشق محدود نمانده است.

کمیسیون مستقل تحقیق سازمان ملل درباره سوریه در گزارشی که در ۸ سپتامبر منتشر شد، درباره عملیات نظامی اسرائیل در جنوب سوریه، از جمله نفوذ زمینی، یورش‌ها و ایجاد زیرساخت‌های نظامی، هشدار داد.

این کمیسیون اعلام کرد برخی از اقدامات اسرائیل ممکن است مصداق جنایت جنگی باشد و از تأثیر عملیات اسرائیل بر غیرنظامیان سوری ابراز نگرانی کرد. اسرائیل این ارزیابی را رد کرده و فعالیت‌های خود را اقدامات موقت و امنیتی برای حفاظت از شهروندانش توصیف کرده است. (Reuters)

اردن نیز ورود نتانیاهو را محکوم کرد

واکنش‌ها تنها به دمشق محدود نماند. اردن نیز ورود نخست‌وزیر اسرائیل به منطقه حرمون در خاک سوریه را محکوم کرد و آن را نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه و مغایر با حقوق بین‌الملل دانست.

وزارت خارجه اردن خواستار توقف اقدامات اسرائیل در سوریه و احترام به توافق جداسازی نیروهای سال ۱۹۷۴ شد. (الوکاله العربیه السوریه للأنباء – سانا)

حرمون؛ نقطه‌ای راهبردی در معادلات اسرائیل، سوریه و ایران

کوه حرمون از نظر جغرافیایی و نظامی اهمیت بالایی دارد. این منطقه بر بخش‌هایی از جنوب سوریه، بلندی‌های جولان و مناطق شمالی اسرائیل اشراف دارد و به همین دلیل در محاسبات امنیتی تل‌آویو جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است.

بازدید نتانیاهو از این منطقه در حالی انجام شد که اسرائیل تلاش می‌کند حضور نظامی خود در جنوب سوریه را به بخشی پایدار از ترتیبات امنیتی جدید منطقه تبدیل کند؛ موضوعی که دمشق آن را اشغال و نقض حاکمیت خود می‌داند.

سوریه در برابر یک معادله امنیتی جدید

تحولات اخیر نشان می‌دهد جنوب سوریه بار دیگر به یکی از نقاط حساس رقابت منطقه‌ای تبدیل شده است؛ رقابتی که یک سوی آن اسرائیل قرار دارد و در سوی دیگر سوریه جدید، ایران و گروه‌های مسلح منطقه‌ای قرار گرفته‌اند.

از نگاه اسرائیل، جلوگیری از شکل‌گیری یک تهدید نظامی در مرزهای شمالی اولویت اصلی است. اما از نگاه دمشق، ادامه حضور نیروهای اسرائیلی در خاک سوریه و ایجاد مناطق امنیتی، مستقیماً با حاکمیت ملی این کشور در تضاد است.

همزمان، قرار گرفتن این تحولات در سایه جنگ آمریکا و ایران، اهمیت سفر نتانیاهو را دوچندان کرده است. نخست‌وزیر اسرائیل در حالی از نزدیک بودن شکست ایران سخن می‌گوید که تهران و واشنگتن همچنان درگیر یکی از شدیدترین دوره‌های رویارویی نظامی و اقتصادی خود هستند.

جمع‌بندی

سفر نتانیاهو به مواضع اسرائیلی در ارتفاعات حرمون، تنها یک بازدید نظامی نبود؛ این سفر حامل پیامی سیاسی درباره آینده حضور اسرائیل در جنوب سوریه و همزمان بخشی از کارزار فشار اسرائیل علیه ایران بود.

در مقابل، دمشق با محکوم کردن این سفر و درخواست بازگشت به توافق ۱۹۷۴، تلاش دارد مسئله حضور اسرائیل در خاک سوریه را بار دیگر به یک موضوع بین‌المللی تبدیل کند.

در چنین شرایطی، جنوب سوریه می‌تواند به یکی از جبهه‌های مهم تحولات خاورمیانه تبدیل شود؛ به‌ویژه اگر جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران ادامه پیدا کند و دامنه رویارویی به جبهه‌های منطقه‌ای گسترش یابد.

منابع

• خبرگزاری رسمی سوریه (SANA) – بیانیه وزارت خارجه سوریه

• SANA – نسخه فرانسوی خبر

• Reuters – گزارش سازمان ملل درباره اقدامات اسرائیل در جنوب سوریه

• AFP / Arab News – اظهارات نتانیاهو درباره ایران

• Times of Israel – سفر نتانیاهو به حرمون و اظهارات او

• Jordan News Agency (Petra) – محکومیت اردن