back to top
خانهتاریخگزارش روزنامه لوموند از اولین انتخابات ریاست جمهوری در ایران- پاسخ مردم...

گزارش روزنامه لوموند از اولین انتخابات ریاست جمهوری در ایران- پاسخ مردم به سئوال: چرا بنی صدر؟

banisadr 1008025 بهمن 1392- سایت انقلاب اسلامی- ترجمه دو گزارش از اريك رولو ، فرستاده ويژه روزنامه فرانسوي لوموند، در ایران برای پوشش اولین انتخابات ریاست جمهوری در بهمن 1358

 يكي روز قبل و ديگري روز انتخابات اولين رياست جمهوري ايران در5 بهمن سال 1358 

 

تهيه از م. اسماعيلو

 

 

ايران بدنبال يک رئيس جمهوری

 

لوموند 26 و ٢٧ ژانويه ١٩٨٠

 

 

6 بهمن 1358

از فرستنده ويژه در تهران

 

 

 

نوعي افسردگي، از نوع افسردگي فرداي جشنها دراطراف سفارت آمريكا حاكم است. كسانيكه آنجا فضاي شلوغي را گرم نگه ميداشتند، تظاهركنندگاني كه هر روز عليه امپرياليسم شعار ميدادند و روزنامه نگاران آمريكايي كه دوربين بدست براي چندمين بار بمنظور نشان دادن جمعيت متعصببه آنجا مي آمدند، امروز جاي خود را به عابرين پياده بيتفاوتي كه عجله دارند، داده اند . دانه هاي برف به روي باندرولهايي آويزان گشته و اعلانهايي كه غير قابل خواندن شده اند، نشسته است. زمين مملواز اعلاميه هاي شناور بروي آب و گل است. مشتي از پاسداران انقلاب، با لباسهاي گرم، جلوي در سفارت وقت كشي ميكنند.

روز قبل از اولين انتخابات رياست جمهوري در تاريخ ايرانيان افكار عمومي به گروگانهاي آمريكايي، اتفاقات افغانستان ويا مسئله ساخارف توجهي ندارد. ايرانيان تنها متوجه نتيجه انتخاباتي هستند كه در يك فضاي كاملا آزاد برگذار ميشود. اعلان، هجونامه، اعلاميه، مجالس عمومي، بحث راديو تلويزيوني، زمان برابر داده شده به 7 كانديداي اصلي در راديو و تلويزيون، همگي حاكي از آنند كه ظاهرا كمبودي براي انتخاب آزاد شهروندان وجود ندارد.

 

بيان مشابه

 

با اين وجود، ميزاني پريشاني در بخش قابل توجهي از مردم وجود دارد. آنها تفاوت بين كانديداهايي كه بياني مشابه دارند را به سختي مي توانند دريابند. همگي استقلال ملي و رفاه احتماعي را وعده ميدهند و خود را طرفدار انقلاب و امام خميني ميدانند. اما امام خميني كه به تازگي در تهران براي معاينه بستري شده است از پذيرفتن كليه رقبا خودداري ميكند. مام خميني همانطور كه قانون اساسي جديد به او اجازه ميدهد تنها بر رعايت قوانين نظارت ميكند و كار رد كردن نامزدهاي رياست جمهوري که مناسب با جمهوري جوان نيستند را به عهده مردم گذاشته است. دانشجويان خط امام كه گروگانها را دردست دارند اين كاررا با مهارت تمام انجام داده اند. به مانند بازي بولينگ، اين دانشجويان، شخصيتهاي ميانه رو كه قابليت نامزدي را داشتند، را يكي پس از ديگري به زمين انداخته اند. اسلحه مورد علاقه آنان اسناد سري بي پاياني است كه يكي يكي از محلي بيرون ميكشند. از اسناد سفارت آمريكا براي بي اعتبار كردن مخالفين جمهوري اسلامي امام خميني استفاده ميشود. بدينسان ماه قبل، چند روز قبل از شروع مبارزات انتخاباتي دو نامزد بالقوه رياست جمهوري از دور خارج شدند: آقاي رحمت الله مقدم، رئيس حزب راديكال و آقاي مهدي بازرگان رئيس سابق حكومت كه با اشغال سفارت آمريكا ساقط شد. بعد از متهم شدن به جاسوسي، آقاي مقدم مجبور به زندگي مخفي شد. آقاي بازرگان نيز پس از دستگيري يكي از نزديكانش، آقاي عباس امير انتظام، سفير سابق دراستكهلم متهم به جاسوسي، از نامزد شدن صرف نظر كرد. آقاي بازرگان كه شخصا نيز متهم شده است، به كار سخت اعتبار بخشيدن به حزب و دوستان سياسي خود مشغول است. از آنجا كه عده اي از كانديداهاي» نامقبول « از موانع توانسته اند عبور كنند،گيوتينيكه پشت نرده هاي سفارت آمريكا قرار دارد، بعد از شروع مبارزات انتخاباتي، نيز براي به زمين انداختن آنها بكار خود ادامه ميدهد.

دانشجويان خط امام اسناد متهم كننده اي عليه سه رهبر حزب جمهوري اسلامي كه به امام خميني نزديك هستند وجلال الدين فارسي، بنيادگراي مسلمان راست افراطي، را نامزد كرده اند، را به دست يكي از روحانيون مشهد، حجت السلام علي تهراني داده اند. همان زمان فاش شد كه آقاي فارسي آنطور كه قانون اساسي مقرر كردهايراني الاصل نيست، بلكه از پدر و مادر افغاني بوده كه بعد به تابعيت ايران درآمده اند. آقاي فارسي بر خلاف ميل روحانيت محافظه كار مجبور به كناره گيري شد. نامزد چپ افراطي آقاي مسعود رجوي رئيس مجاهدين خلق مسلمان و مترقي همين سرنوشت را پيدا كرد. به او خاطر نشان شد كه در رفراندوم، حزبش قانون اساسي را تائيد نكرده است. در نتيجه با قانون اساسي جديد او نميتوانست رياست جمهوري را عهده دار شود (لوموند 22 ژانويه). در اين بين وزارت كشور، احتمالا بحق، حدود سي نامزد عجيب غريب و يا فاقد تعادل رواني را رد كرد. باقي مي ماند دريادار مدني، مردي كه به احتمال قوي مورد پسند رهبر انقلاب نيست. او از استانداري خوزستان و فرماندهي نيروي دريايي براي نامزد شدن استعفا داده است. با بازي با كلمات به او نسبت كودتاي مدني داده شده است. چون گمان ميرود او از سوي پولداران، افراد رژيم سابق و كساني كه طرفداراستقرار نظم هستند حمايت ميشود، نامزديش خطرناك به نظرمي رسد. او با ابوالحسن بني صدر يكي از دونامزد اصلي بشمار مي رفت. سه شنبه 22 ژانويه دريادار مدني با بي احتياطي مخالفانش را به چالش كشيد:  هر كس سندي عليه من داشته باشد و آنرا منتشر نكند خائن به انقلاب و اسلام است. دانشجويان اسلامي حرف او را جدي گرفتند. فرداي آن روز با سرعتي بي مانند گزارشي سري از آرشيو سفارت آمريكا كه مدني را از دو جهت متهم ميكرد به مطبوعات دادند: از سويي او به خارج كردن يكي از برادرزاده هاي ژنرال پاليزبان كه طرفدار شاه بود و اكنون يكي از رهبران ضد انقلاب است متهم ميشد و ازسوي ديگر افشا شد كه يكي ازواسطه هايمدني در ماه اكتبر گذشته با سفارت آمريكا تماس گرفته تا حمايت واشنگتن از كانديداتوري مدني در انتخابات رياست جمهوري را كسب كند. بدينسان سرنوشت انتخاباتي دريادار مدني مشخص شد و آينده سياسي اش بخطر افتاد. باقي ميماند دوكانديداي جديآقايان بني صدر و حبيبي. هر دوي آنها مسلمان لائيك و دانشگاهياولي در اقتصاد و دومي در جامعه شناسيهستند كه 15 سال در غربت بسر برده اند. هر يك به سهم خود از طرفداري روحانيت برخودار است. آما آقاي حبيبي بعد از آقاي فارسيهر چند هنوز نه بطور رسمياز حمايت گسترده حزب جمهوري اسلامي به رهبري آيت الله بهشتي برخوردار است. بهشتي از زماني كه حجت الاسلام تهراني اعلام كرد كه از او سند در دست دارد مورد بي لطفي قرار گرفته است. از سوي ديگر، در محافل عموما مطلع، گفته مي شود كه رهبر انقلاب از موضعگيريهاي آقاي بني صدر، كه زماني فرزند معنوي او بشمار مي رفت، ناراضي است. با اينحال بنظر ميرسد برادر، نوه و داماد رهبر انقلاب از آقاي بني صدر حمايت ميكنند. اما دختر امام از زنان دعوت كرد كه به آقاي حبيبي راي دهند. ايرانيان بدون آنكه بدرستي بدانند كداميك از كانديداها از پيشتيباني امام خميني برخوداراستبا اينكه اين اطلاع براي بسياري از آنها ضرور است، به سوي صندوقهاي راي خواهند رفت. مگر اينكه دانشجويان خط امام بين دو دور انتخابات كه از سوي بسياري از ناطران بسيار محتمل فرض مي شودبه بازي خود در بي اعتبار كردن كانديداها ادامه دهند و بدين ترتيب اولين رئيس جمهوري را از قبل معين كنند.

 

 

 

مقاله دوم – 7 بهمن 1358

 

 

پيروزی مسلم آقای بنی صدر در دور اول

 

 

آقاي ابوالحسن بني صدر وزير اقتصاد ايران از پيروزي با اكثريتي بسيار وسيع در اولين دور انتخابات رياست جمهوري اسلامي ايران برخوردار شد. طبق آمار غيرنهايي كه روز شنبه از طريق راديو و خبرگزاري پارس پخش شد، در انتخابات جمعه او، با 70 درصد آرا از دريادار مدني وآقاي حسن حبيبي جلو افتاده است. در شهر مقدس قم 83 درصد آرا به آقاي بني صدر داده شد و تنها 10 درصد آرا به آقاي حبيبي. شركت در انتخابات خيلي وسيع بود، بغير از كردستان بخاطر دستورالعملهاي سازمانهاي خودمختار.

 

درود بر بني صدر «! صداي فريادها از ديوارهاي ساختمان آهني و فولادي 212 خيابان آپادانا كه ستاد انتخابات كسي كه ديگر ميداند اولين رئيس جمهوري ايران خواهد شد بگوش ميرسد. ليموزين ضد گلوله آقاي بني صدرهنوز پارك نكرده، حدود ده محافظ مسلح از ماشين دومي خود را بسرعت به در ساختمان مي رسانند تا راهي از بين جمعيت طرفداران براي كانديدا فراهم آورند. شور و شوق بيش از حدي است : دست دادنها، روبوسيهاي طولاني، به شانه يكديگر زدنها. موج انساني آقاي بني صدر را حول مي دهد، مي بلعد و مي برد. آقاي احمد سلامتيان يار تبعيدي پاريسي اش و گرداننده مبارزات انتخاباتي بسبك »امريكائي»، او را از دفتري به دفتري ديگر مي برد تا كانديداي خوشوفت از هر يك براي سهمي كه در پيروزي او داشتند، تشكر كند. دختران جوان با جين اما با داشتن روسري محجوبانه و معمول، از او امضا مي خواهند. در بخش تبليغات، ديوارها از آفيشها پر شده و زمين پر از اعلاميه هاي او ويا مخالفانش است. در بخش سنجش افكار، ديوارهاي دفتراز نقشه هاي ايران با پونزهاي رنگارنگ سوراخ شده و از تابلوهاي ارقام و گرافيك، فرش شده اند كه در آنها تحول هفته به هفته، شهر به شهر، واستان به استان، محبوبيت كانديداهاي اصلي مشاهده مي شوند.

ساعت 5 و نيم بعد از ظهر است و دور اول در نيم ساعت ديگر خاتمه خواهد يافت. اما مسئول سنجش افكار قادر است به آقاي بني صدر حدود درصد رايي كه دريافت كرده را بدهد:   75درصد در تهران، 85 درصد در استان اصفهان، 86 درصد در مازندران و گيلان، 90 درصد در شهر محل تولدش، همدان. جوانهايي كه دور او هستند، شعاري كه با الفاظ بازي مي كند »بني صدر صد در صد« و در طول مبارزات انتخاباتي از استقبال زيادي برخوردار بود، سر مي دهند. چهرهء برنده انتخابات رنگي مي شود، چشمها، پشت عينكهاي پولكي، از خوشحالي برق مي زنند. مصطفي انتظاريون همكار و دوست جدايي ناپذير او و همچنين يار تبعيدي پاريسي اش با تاثر بسيار به ما مي گويد: بيشتر ازیک پيروزي است، يك سيل است!

اين مطلب را ما در عمل، در بازرسي به دفترهاي راي گيري انجام داديم، مشاهده كرديم. شركت در همه جا وسيع بود:  درهمان ساعات اوليه صبح، صفهاي تمام نشدني از مردان و زنان كه با نظمي چشمگير براي ملتي كه تازه دمكراسي را تمرين مي كند، تشكيل شده بود. راي مخفي بود اما شماري از راي دهندگان دلايل راي خود را با ما در ميان گذاشتند.

                                                                                 

 

چرا آقاي بني صدر؟

 

جوابها محله با محله متفاوت بود گرچه بيشتر مي گفتند كه او را از طريق نوشته ها و سخنراني هاي بي شمارش خوب مي شناسند. معلمي مي گويد:  » بني صدر يك اقتصاددان قابلي است كه مي تواند مشكلاتمان را حل كند

يك كاسب بازار مي گويد » : بهره بانكي را از 14 درصد به 4 درصد كاهش داده سرپرست ساختماني مي گويد»: او با اسلام و كارگران مساعد خواهد بود يك بيكار (در حلبي آباد جنوب شهر) مي گويد به ما قول كار و خانه داده و در ضمن ضد امريكايي ها است او همچنين قول داده که » زمين مال كسي است كه كار مي كند« و به اين دليل 96 درصد آرا، در احمد آباد، دهي نزديك تهران، به او داده شده است.

در محله يهودي نشين عولادجان، آقاي بني صدر اكثريت آرا را كسب كرده است. يكي از شخصيتهاي جامعه يهودي به ما مي گويد» : او يك ليبرال است، يك انسان با تسامح استدر عوض كردها، ترجيحشان را به آقاي حسن حبيبي دادند حتما بخاطر واداشتن حزب دمكرات كردستان و حزب كمونيست توده. آقاي بني صدر در تفسير اولين نتايج انتخابات، به ما گفت  »رئيس جمهور مستضعفان و اقليتها خواهم بود.«  

نتيجه انتخاب آنچنان حتمي بحساب مي آيد كه يك مراسم كوتاه » انتصاب«، جمعه شب، در ستاد انتخاباتي در خيابان آپادانا برقرار شد. در بين اعضاي خانواده اش برادرش، خواهرش، شوهر خواهرش، خواهرزداه ها و برادرزاده خويش و خانومش و همكارانش، او در زير آفيش بزرگي كه در آن با حروف چاپي مي شد خواند، » آقاي رئيس جمهور، آقاي بني صدر از ملتي كه » به من راي داد«  قدر داني كرد. در حالي كه سيني ها در فضا مي چرخيد، حضار براي » سلامتي امام خميني و اولين رئيس جمهور« صلوات فرستادند.

 

 

 »برغم تهمتهاي خيلي كثيف «

 

 

همراه با غرشي از كف زدنها، آقاي بني صدر سوار ليموزينش مي شود تا به منزل امام برود. آقاي بني صدر مي گويد»: اين يك انتخاب نيست يك انقلاب است، برغم عدم بيطرفي فضاحت بار راديو و تلويزيون، تبليغات فريبنده مطبوعات بزرگ، مخالفت روحانيون بلندپايه و مبارزه اي كه حزب جمهوري اسلامي عليه من پيش برد، در واقع يك مشت روحاني فاشيست كه خود را به دروغ مقلد امام اعلام مي كنند و نيز برغم تهمت بارانهاي خيلي كثيف، ملت مرا انتخاب كرد

برخوردها در طول مبارزات انتخاباتي پرشمار بودند. اعلاميه هاي امضا نشده و يا به امضاي سازمانهاي ناشناخته به نوبت آقاي بني صدر را به مهرة فرانسه يا اسرائيل متهم كردند. طبق يكي از اين نوشته ها، حتي آقاي بني صدر مخفيانه به بيت المقدس رفته و گلدا ماير، نخست وزير وقت، او را به حضور پذيرفته. طبق يك فحشنامه ديگر، پدر او كه از قرار آيت الله محترمي است، همكار ژنرال زاهدي بوده، همان كسي كه در سال 1353 با همكاري سيا شاه را به سلطنت دوباره نشاند

»تصميم گرفتم به هيچكدام از فحشها جواب ندهم و ملت اين روش را پسنديده است. مي خواهم انقلاب را از كساني كه سعي دارند آنرا قبضه كنند، خلاص كنم يكي از اهداف اوليه اش بازيابي »اسناد ساواك « است كه در حال حاضر در دست امام خميني (منظور خامنه اي است به اشتباه خميني نوشته استمترجم) بعنوان سرپرست وزارت دفاع. اين روحاني عضو شوراي انقلاب و يكي از رهبران حزب جمهوري اسلامي است. آقاي بني صدر مرتبأ تعجب خويش را از عدم استفاده اين اسناد براي افشاي اعمال خلاف رزيم سابق را بارها اعلام كرده است. از محاكمات فوري، اعدامهاي بدون محاكمه مسئولان ساواك، ارتش، دولت شاهنشاهي، بدون آنكه به آنها امكان افشاگري داده شود، متعجب است. «آيا آدمهايي در صفوف انقلاب رخنه كرده اند كه از چاپ اسناد ساواك مي ترسند«؟

با اين حال كوشش اصلي او برقراري نهادهاي اصلي جمهوري است. او مي گويد: انتخابات مجلس همانطور كه پيش بيني شده بود در 15 فوريه برگذار خواهد شد. و اضافه مي كند:  شوراي انقلاب كه بعد منحل خواهد شد جاي خود را به حكومت پارلماني خواهد داد. همه چيز را بايد ساخت، حتي جستجوي منزلي براي رئيس جمهور او مي گويد»:  بهيچوجه قصد ندارم به كاخ سابق شاه بروم. در ضمن نمي توانم در خانة كوچك فعلي بمانم. براي پذيرائي از خانم و فرزندانم (در حال حاضر درپاريس زندگي مي كنند) زيادي كوچك است. بعد از مدتي سكوت اضافه مي كند:

بايستي محلي در جنوب تهران پيدا كنم »نزديك ملت فقيري كه به من راي داده است   …«

 

 

اخبار مرتبط

دیدگاه خود را بنویسید

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید