«در حالی که تشکیلات خودگردان فلسطین به شدت ناتوان شده و در برابر جنگ حماس و اسرائیل به حاشیه رفته، محمود عباس یکی از مشاوران نزدیک خود به نام حسین الشیخ را برای نخستین بار به عنوان معاون سازمان آزادیبخش فلسطین برگزید. این فرد می‌تواند در آینده‌ای نزدیک جانشین عباس ٩٠ ساله شود.»
روز شنبه ۶ اردیبهشت، محمود عباس که ریاست تشکیلات خودگردان فلسطین و همچنین ریاست سازمان آزادیبخش فلسطین را به عهده دارد، حسین الشیخ را به عنوان معاون سازمان آزادیبخش فلسطین منصوب کرد.
مقام «معاونت سازمان آزادیبخش فلسطین» تازگی دارد و به همین دلیل اکثر آشنایان با این سازمان معتقدند که محمود عباس از این طریق جانشین خود را مشخص کرده است.
اما رهبری سازمان آزادیبخش فلسطین الزاماً به معنای ریاست تشکیلات خودگردان نیست. اگرچه سازمان آزادیبخش نیروی اصلی تشکیلات خودگردان محسوب می‌شود اما این تشکیلات نه یک حزب سیاسی که نوعی دولت است که بر کرانه باختری حکومت می‌کند و ریاست آن باید قاعدتاً با انتخابات تعیین گردد. مشکل اینجاست که این انتخابات طی بیست سال اخیر برگزار نشده و محمود عباس عملاً به رئیس مادام‌العمر تشکیلات تبدیل شده است.
در صورتی که بعد از محمود عباس، حسین الشیخ ریاست سازمان آزادیبخش فلسطین را به عهده گیرد، باز هم معلوم نیست که بتواند تشکیلات خودگردان را در اختیار خود درآورد. برخی کارشناسان احتمال می‌دهند که مسئلۀ رهبری این تشکیلات در آینده‌ای نزدیک، بحرانی دیگر در سرزمین‌های فلسطینی ایجاد کند.
حسین الشیخ کیست؟
حسین الشیخ که ۶۴ سال دارد یکی از نزدیک‌ترین مشاوران محمود عباس به شمار می‌آید. او تاکنون عضو کمیتۀ اجرایی سازمان آزادیبخش فلسطین بوده و در مذاکرات بین‌المللی نیز شرکت کرده است.
به گفتۀ هانی‌المصری، پژوهشگر مسائل فلسطین، تعیین معاون از سوی محمود عباس واکنشی است به فشارهایی که وی طی یک سال و نیم اخیر با آن مواجه بوده است. از حملۀ هفتم اکتبر حماس علیه اسرائیل، فشارهای داخلی و بین‌الللی بر تشکیلات خودگردان افزوده شد. به ویژه برخی دولت‌های اروپایی و عرب بر این نکته اصرار ورزیدند که تشکیلات خودگردان باید بتواند با فعالیت بیشتر و انجام اصلاحات داخلی، خود را به عنوان جانشین جدی حماس در نوار غزه مطرح کند.
اگرچه اسرائیل با این پیشنهاد موافق نیست اما در صحنۀ بین‌المللی فرض سپردن نوار غزه به تشکیلات خودگردان مدافعان جدی دارد. با این چشم‌انداز، انتقادهای زیادی متوجه شخص محمود عباس شد و بسیاری او را به بی‌عملی و انفعال متهم کردند. از نگاه منتقدان، محمود عباس ٩٠ ساله باید هرچه زودتر مسئولیت امور را به دیگران واگذار کند. وی از سال ۲٠٠۵ – چند هفته بعد از مرگ یاسر عرفات – ریاست سازمان آزادیبخش فلسطین را به عهده گرفت. این سازمان اکثر گروه‌ها و تشکل‌های فلسطینی را در بر می‌گیرد، مگر حماس را.
روابط محمود عباس با حماس به شدت خصمانه است. در پی حملۀ هفتم اکتبر حماس علیه اسرائیل، محمود عباس صریحاً گفت که سازمان حماس «باید دست از نوار غزه بردارد، تمام دارایی‌های خود را به تشکیلات خودگردان منتقل کند، سلاح‌های خود را زمین بگذارد و به یک حزب سیاسی عادی تبدیل شود.»
اما در وضعیت اسفناکی که نوار غزه گرفتارش شده و همچنین در شرایط ضعف شدید تشکیلات خودگردان که روز به روز از اعتبارش در کرانۀ باختری کاسته می‌شود، به سختی می‌توان پیش‌بینی کرد که بعد از کناره‌گیری یا مرگ محمود عباس چه سرنوشتی در انتظار سازمان‌های فلسطینی خواهد بود.
نقل از: سایت رادیو صدای فرانسه