با بازگشت ترامپ به قدرت و افزایش نگرانی‌ ها از فشارهای اقتصادی آمریکا، اروپا تلاش می‌ کند وابستگی خود به شرکت‌ هایی مانند ویزا، مسترکارت و پی‌ پال را کاهش دهد. اما راهکار جایگزین چیست؟

کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، نسبت به تداوم وابستگی اتحادیه اروپا به سیستم‌ های پرداخت آمریکایی هشدار داده است. وی در گفتگویی با یک رادیوی ایرلندی تأکید کرد که “ضروری است زیرساخت پرداخت دیجیتال در کنترل خودمان باقی بماند” و اروپا باید برای مقابله با سناری وهای احتمالی، راهکاری بومی داشته باشد. این اظهارات در پی نگرانی‌ ها از سیاست‌ های یک‌ جانبه دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا، بیان شده است.

تفاوت وابستگی کشورها و قدرت سیستم‌ های ملی:

بر اساس داده‌های بانک مرکزی اروپا، ۵۶ درصد از پرداخت‌ های غیرنقدی در نیمه نخست سال ۲۰۲۴ با کارت انجام شدند که بیش از ۴۰ میلیارد تراکنش را شامل می‌ شود. با این حال میزان اتکای کشورهای مختلف اتحادیه اروپا به سیستم‌ های کارت آمریکایی، متفاوت است.

برای نمونه، کشورهای ایرلند و هلند تقریباً به طور کامل به ویزا و مسترکارت وابسته‌ اند، در حالی که آلمان و فرانسه دارای سامانه‌ های پرداخت داخلی هستند که بخش عمده‌ای از بازار را در اختیار دارند. در آلمان، کارت‌ های Girocard و در فرانسه، شبکه‌ های ملی نزدیک به ۷۰ تا ۸۰ درصد از سهم بازار را در اختیار دارند.

فراتر از کارت‌ ها؛ سلطه اپلیکیشن‌ های آمریکایی:

این وابستگی تنها به کارت‌های پرداخت محدود نمی‌شود. با رشد پرداخت‌ های موبایلی، سلطه شرکت‌هایی مانند Apple Pay، Google Pay و PayPal در اروپا نیز گسترش یافته است. بر اساس سخنان فیلیپ لین، اقتصاددان ارشد بانک مرکزی اروپا، این شیوه پرداخت هم‌اکنون حدود ۱۰ درصد از تراکنش‌ های خرده‌فروشی را شامل می‌شود و با رشدی دو رقمی مواجه است. او هشدار داد که این وابستگی می‌تواند “آسیب‌پذیری استراتژیک اروپا” را افزایش داده و توانایی قاره در کنترل زیرساخت‌ های مالی خود را محدود کند.

آیا مدل روسیه الگویی برای اروپا است؟:

پس از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، شرکت‌های آمریکایی از جمله ویزا و پی‌ پال فعالیت خود را در روسیه متوقف کردند. اما ولادیمیر پوتین پیشتر سامانه‌ای داخلی برای تسویه تراکنش‌ها ایجاد کرده بود که امکان استفاده از کارت‌های صادره داخلی را در خاک روسیه فراهم می‌کرد.

هوگو گادتشالک، کارشناس سامانه‌های پرداخت در آلمان، پیشنهاد داده است که اروپا نیز می‌تواند از این مدل بعنوان راه‌ حل موقت استفاده کند تا پرداخت‌ های داخل اتحادیه اروپا مستقل از شبکه‌ های آمریکایی انجام شوند.

یورو دیجیتال و تلاش برای استقلال پولی:

بانک مرکزی اروپا در کنار هشدارها، پروژه “یورو دیجیتال” را نیز در دستور کار دارد؛ ارزی دیجیتال که توسط بانک مرکزی منتشر می‌شود و برخلاف پول بانکی، دارای ریسک اعتباری نیست.

با این حال، هنوز مشخص نیست که بانک‌ ها ملزم به ارائه این خدمات شوند یا پذیرش آن برای فروشندگان اجباری باشد. به همین دلیل، راه‌ اندازی این پروژه هنوز زمان‌ بر و مبهم است. استقبال ضعیف بخش بانکی و تردید مصرف‌ کنندگان، روند این تحول را کند کرده است.

ورو، ابتکار اروپایی ناشناخته:

در سال ۲۰۲۰، طرحی به نام “ابتکار پرداخت اروپا” (EPI) آغاز شد و در تابستان ۲۰۲۴، سیستم پرداختی با عنوان “Wero” راه‌ اندازی گردید.

این سامانه به برخی بانک‌های آلمانی اجازه می‌دهد که پرداخت موبایلی را بدون نیاز به شماره IBAN و تنها از طریق شماره تلفن یا ایمیل انجام دهند. اما طبق نظرسنجی پایگاه Verivox، حدود ۹۰ درصد آلمانی‌ها از وجود این سامانه بی‌ اطلاع بودند.

تلاش‌ هایی برای ایجاد شبکه کارت اعتباری اروپایی وجود داشته، اما موفق نبوده‌ اند. گادتشالک می‌ گوید به دلیل پایین بودن حجم تراکنش‌ های مرزی بین کشورهای اروپایی، انگیزه کافی برای سرمایه‌ گذاری جدی در این زمینه شکل نگرفته است. بسیاری از سامانه‌ های داخلی نیز نهایتاً توسط شرکت‌ های آمریکایی خریداری شده‌ اند.

منبع: دویچه وله فارسی