فروغ فرزانه: ادامه تنش میان دروزی ها و بادیه نشینان سنی در سویدا علیرغم تلاش های بینالمللی برای کاستن از آن، سوریه را در معرض بحرانی جدی قرار داده است. نمایندگان قبایل عرب به دولت هشدار دادند وارد درگیری نشود.
در پی چندین روز درگیری خونین با صدها کشته و گزارشهایی از اعدام غیرنظامیان در سویدا، تنشها در این استان که ساکنان آن دروزیهای مورد حمایت اسرائیل هستند را به شکل خطرناکی افزایش یافته است.
نیروهای امنیتی دولت موقت سوریه دوباره در حاشیه شهر سویدا مستقر شدهاند. شاهدان عینی و منابع امنیتی سوریه به خبرگزاری آلمان گفتهاند که این نیروها آماده بازگشت به شهر هستند. به گفته مقامهای دمشق، هدف از این اقدام، جدا کردن طرفهای درگیر محلی از یکدیگر است.
اما روزنامه شرقالوسط روز جمعه گزارش داد که نیروهای دولتی قصد استقرار مجدد در این منطقه را ندارند. خبرگزاری دولتی سوریه به نقل از نورالدین البابا، سخنگوی این وزارتخانه، گزارش رویترز مبنی بر آمادگی نیروهای امنیتی برای استقرار مجدد در شهر دروزینشین سویدا برای مهار درگیریها میان قبایل بدوی و دروزیها را تکذیب کرد.
وزارت کشور سوریه ابتدا به خبرگزاری رویترز اعلام کرده بود که نیروهای امنیتی بار دیگر به استان سویدا اعزام خواهند شد. اما کمی بعد، یک سخنگوی این وزارتخانه به نقل از رسانههای دولتی سوریه اعلام کرد که چنین اقدامی انجام نخواهد شد.
هشدار رهبران دروزی و قبایل عربی به دولت سوریه:
شیخ حکمت الهجری، رهبر دینی دروزیهای سوریه با بازگشت مجدد نیروهای دولتی به سویدا مخالفت کرده است. همچنین نمایندگان قبایل عربی که مدعی هستند برای حمایت از بادیهنشینها دهها هزار جنگجو از سراسر سوریه به حرکت درآوردهاند، به دولت هشدار دادهاند که از مداخله در شهر خودداری کند.
در عین حال نیروهای دولتی سوریه نیز متهم به ارتکاب جنایات سنگین در سویدا هستند. “دیدهبان حقوق بشر سوریه” مستقر در بریتانیا که به شبکهای از منابع محلی اتکا دارد، اعلام کرده که ۸۳ غیرنظامی دروزی در روزهای گذشته اعدام شدهاند. طبق این گزارش در مجموع بیش از ۵۰۰ نفر در این درگیریها جان خود را از دست دادهاند. همچنین شهر سویدا از خدمات حیاتی مانند آب، برق و مواد غذایی محروم شده است.
احمد شرع، رئیس دولت موقت سوریه، این حملات را به “باندهای بی قانون” نسبت داده است.
فرار بادیه نشین ها:
درگیریهای سوریه در روزهای اخیر در سویدا با حمله اسرائیل به دمشق در روز چهارشنبه ابعادی جدید به خود گرفت. بنا بر گزارش رسانه ها، نیروهای دولتی ابتدا از بادیه نشین ها حمایت کرده و وارد نبرد شده بودند، اما پس از آنکه اسرائیل در حمایت از دروزی ها برخی ساختمان های دولتی در دمشق و اهداف دیگری در سوریه را بمباران کرد، وضعیت تغییر کرد.
با میانجیگری آمریکا، ترکیه و چند کشور عربی، آتش بسی برقرار شد و روز پنجشنبه نیروهای دولتی از سویدا عقب نشینی کردند. کنترل شهر به دست شبهنظامیان دروزی افتاد و این امر به فرار جمعی بادیه نشین ها انجامید.
موضع اسرائیل: حمایت از “برادران دروزی”
دروزی ها در اسرائیل جایگاه ویژهای دارند، زیرا بر خلاف بسیاری از اعراب مسلمان و مسیحی، خدمت سربازی میکنند و نقش مهمی در ارتش دارند. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، حمایت از “برادران دروزی” را “خط قرمز” دولت خود خوانده است.
اما احمد شرع، رئیسجمهور دولت موقت سوریه، اسرائیل را متهم کرده که قصد دارد کشورش را به سمت جنگی تمام عیار سوق دهد.
سازمان ملل خواستار پایان خون ریزی در سویدا:
فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، روز جمعه ۲۷ تیر (۱۸ ژوئیه) خواستار پایان فوری خون ریزی در شهر سویدا شد.
تورک در بیانیه ای اعلام کرد که حفاظت از جان تمام ساکنان باید در اولویت قرار گیرد. او از دولت دمشق خواست که کشتارهای صورتگرفته در سویدا را بررسی کرده و عدالت را برقرار کند.
سازمان کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) نیز نسبت به اوضاع ابراز نگرانی کرده و سخنگوی این نهاد در ژنو گفته است که در حال حاضر کمکرسانی به سویدا بسیار دشوار شده است.
دولت دمشق در ابتدا نیروهایی را برای آرام کردن اوضاع به سویدا اعزام کرده بود. اما این نیروها خود وارد درگیری با شبهنظامیان دروزی شدند. در این میان، اسرائیل با ادعای دفاع از دروزیها وارد صحنه شد.
نیروهای سوری روز چهارشنبه از سویدا عقبنشینی کردند، آن هم پس از اعلام آتشبس میان شبهنظامیان دروزی و جنگجویان بادیهنشین. اما روز پنجشنبه تنش ها دوباره بالا گرفت و درگیری ها از سر گرفته شد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بر ایجاد “منطقه غیرنظامی” در جنوب دمشق و در امتداد مرزها تأکید کرده است. ارتش اسرائیل مواضع نیروهای سوری در سویدا را هدف قرار داده و همچنین حمله ای هوایی علیه وزارت دفاع سوریه در دمشق انجام داده است.
احمد شرع در موضعی دشوار:
رئیس جمهور موقت سوریه، اسرائیل را متهم کرده که میخواهد کشورش را به سمت تجزیه سوق دهد. او وعده داده که از اقلیت دروزی دفاع خواهد کرد. اما ادامه خشونت ها بار دیگر چالش های پیشروی احمد شرع را برای تثبیت اوضاع در سوریه برجسته میکند.
احمد شرع، پیش تر فرمانده یکی از شاخههای القاعده بود، اما در سال ۲۰۱۶ از این گروه اسلامگرا فاصله گرفت. با این وجود، بخشهایی از جامعه سوریه همچنان به او بی اعتماد هستند و نگران بازگشت نوعی حکومت اسلام گرایانه اند.
سویدا شهری با حدود ۴۰۰ هزار نفر جمعیت است که عمدتاً دروزی نشین هستند. دروزی ها پیروان مذهبی هستند که قرن ها پیش، از اسلام شیعه منشعب شدند و امروز بعنوان دینی مستقل شناخته میشوند. دروزی ها علاوه بر سوریه، در اسرائیل و لبنان نیز ساکن هستند.
در طول جنگ داخلی سوریه، استان سویدا تا حدود زیادی خودمختاری داشت. بسیاری از دروزیها نسبت به دولت موقت سوریه که تحت سلطه اسلامگرایان سنی است، به شدت بدبیناند.
منبع: دویچه ول فارسی