مذاکرات فشرده برای دستیابی به نخستین معاهدۀ الزام‌ آور جهانی به‌ منظور مقابله با آلودگی پلاستیکی، پس از ٣ سال تلاش و ۶ دور گفتگو، در ژنو بدون نتیجه به پایان رسید.

این گفتگوها که از ۱۴ مرداد با حضور نمایندگان ۱۸۵ کشور در مقر سازمان ملل آغاز شده بود، قرار بود روز پنجشنبه ۲۳ مرداد به نتیجه برسد، اما اختلافات عمیق بر سر محورهای کلیدی، از جمله میزان محدودیت در تولید پلاستیک‌ های بکر و کنترل مواد شیمیایی سمی، باعث شد مذاکرات تا بامداد جمعه ادامه پیدا کند، بی‌ آن که توافقی حاصل شود.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، هند و اروگوئه روز جمعه اعلام کردند که بر سر این پیشنهاد توافقی حاصل نشده است و کوبا اعلام کرد: «ما یک فرصت تاریخی را از دست دادیم.»

اختلاف بر سر رویکرد:

ائتلاف بزرگی متشکل از اتحادیه اروپا، بریتانیا، کانادا، کنیا، پاناما و بسیاری از کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین، خواستار معاهده‌ ای جامع با تمرکز بر پلاستیک و حذف تدریجی مواد شیمیایی خطرناک بود.

در مقابل، «گروه همفکران» شامل عربستان سعودی، کویت، روسیه، ایران و مالزی، که عمدتاً تولید کنندۀ نفت هستند، تأکید داشتند که محور اصلی توافق باید مدیریت پسماند باشد و با محدودیت بر تولید پلاستیک‌ های بکر مخالف بودند.

پس از ٣ سال مذاکره، کشورهایی که خواهان اقدام قاطع برای مهار زباله‌های پلاستیکی هستند، تلاش می‌کردند در آخرین لحظات پلی با گروهی از کشورهای تولیدکنندۀ نفت بسازند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه و رویترز، پیش‌ نویس تازه‌ ای که رئیس مذاکرات در واپسین ساعات پنجشنبه منتشر کرد، بیش از ۱۰۰ بخش حل‌نشده داشت.

پیامدهای یک بحران جهانی:

بر پایه گزارش سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، اگر روند کنونی ادامه یابد، تولید سالانۀ پلاستیک‌ های مبتنی بر سوخت‌ های فسیلی تا سال ۲۰۶۰ تقریباً ٣ برابر می‌ شود و به ۱.۲ میلیارد تُن خواهد رسید، در حالی که حجم پسماند از یک میلیارد تن فراتر می‌ رود.

هم‌ اکنون نیز سالانه حدود ۱۵ میلیون تن پلاستیک وارد اقیانوس‌ها می‌ شود و میکروپلاستیک‌ ها حتی در بلندترین قله‌ های جهان، عمیق‌ ترین نقاط اقیانوس و در اندام‌ های انسان یافت شده‌ اند.

مسیر نامعلوم پیش‌ رو:

با شکست این دور، سرنوشت معاهدۀ جهانی مقابله با آلودگی پلاستیکی همچنان در ابهام است. برخی دیپلمات‌ ها بر ادامۀ تلاش برای دستیابی به متن مشترک تأکید دارند، اما گروهی دیگر هشدار می‌دهند که تداوم مصالحه‌ های بیش از حد، معاهده‌ ای بی‌ اثر و نمادین به‌ دنبال خواهد داشت.

برخی کارشناسان می‌گویند برای عبور از این بن‌ بست، طرف‌ ها ناگزیر به یافتن «نقطۀ میانه» هستند، هرچند شکاف میان خواسته‌ های دو بلوک اصلی همچنان عمیق و پرچالش است.

کارشناسان هشدار داده‌اند که آلودگی پلاستیکی یک تهدید «جدی، در حال گسترش و کمتر شناخته‌ شده» برای سلامت انسان است که سالانه دست‌ کم ۱.۵ تریلیون دلار هزینه به جهان تحمیل می‌کند.

منبع: رادیو فردا