رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در گفتگو با یکی از شبکه های تلویزیونی فرانسه، مقطع کنونی را «لحظهای کلیدی» در مذاکرات هستهای ایران و آمریکا توصیف کرد و گفت که برای اولین بار نشانه هایی از شکل گیری واقعی یک گفتگو دیده میشود. به گفته وی، «بخش عمده مواد [هستهای] انباشتهشده توسط ایران همچنان در همان محل سابق قرار دارد» و به همین دلیل برای جلوگیری از اقدامات نظامی جدید، رسیدن به یک توافق، فوریت دارد.
افائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که اوایل هفته در ژنو از نزدیک در جریان مذاکرات میان آمریکا و ایران قرار داشت، چهارشنبه ۲۹ بهمن / ۱۸ فوریه، در گفتگو با شبکه تلویزیونی ال س ای (LCI) فرانسه، درباره فضای دور جدید مذاکرات میان تهران و واشنگتن در سوئیس گفت: «این یک لحظه کلیدی در این روند طولانی است؛ مسیری که هم موفقیت داشته و هم شکست. این همچنین نقطه عطفی در بنبستی طولانی است که با درگیری ها، از جمله جنگ دوازده روزه در ماه ژوئن سال گذشته، همراه بود. اکنون برای نخستین بار امکان شکلگیری واقعی یک گفتگو فراهم شده است.»
گفتگو روان است:
مدیرکل آژانس درباره نحوه تعامل طرفین گفت: «به نظر من گفتگو روان است. با وجود تفاوتهای فرهنگی و نهادی، با افرادی باهوش روبرو هستیم که میتوانند مستقیماً به اصل مشکل بپردازند. در نهایت، فراموش نکنیم که با وجود ابعاد فنی و اصطلاحات تخصصی، مسئله در اساس به امنیت و دفاع مربوط میشود و در این سطح، درک روشنی از سوی هر دو طرف وجود دارد».
بیشتر اورانیوم غنیشده در همان محل سابق قرار دارد:
در پاسخ به این پرسش که آیا ایران در حال حاضر اورانیوم غنی شده ای در اختیار دارد که در صورت تمایل بتواند برای ساخت بمب از آن استفاده شود، گروسی گفت:
«بله. بیشتر موادی که ایران تا ژوئن سال گذشته انباشته کرده بود، با وجود بمباران ها و حملات، همچنان در همان محل باقی مانده است. ممکن است بخشی از آن کمتر در دسترس باشد، اما از منظر عدم اشاعه، مواد همچنان وجود دارند. به همین دلیل رسیدن به توافق برای جلوگیری از اقدامات نظامی جدید در منطقه تا این اندازه ضروری است».
او درباره چگونگی بقای این مواد پس از حملات ژوئن، توضیح داد: «ما دقیقاً میدانیم این مواد کجا ذخیره شده بود. اگرچه از زمان جنگ نتوانستیم به تأسیسات دسترسی پیدا کنیم، اما ارزیابی نسبتاً دقیقی از خسارات انجام دادیم و میدانیم که مواد در محل بوده و محافظت شده است».
نشانه ای از برنامه فعال برای ساخت سلاح نمی بینم:
گروسی که چند ماه پیش به همین شبکه گفته بود که آژانس بین المللی انرژی اتمی نشانه ای از وجود برنامه فعال سیستماتیک ایران برای تولید سلاح هسته ای پیدا نکرده است، در پاسخ به پرسشی درباره نیت ایران برای ساخت سلاح هسته ای گفت: «نه، اگر در زمان حملات، وجود نداشت، این موضوع تغییری نکرده است. نیت می تواند تغییر کند، اما من در حال حاضر [چنین نشان های] نمیبینم. برعکس، اراده ای از سوی هر دو طرف برای رسیدن به توافق مشاهده می شود».
با این حال او تأکید کرد «بدیهی است که توافق بسیار پیچیده است» و باید این اراده سیاسی در قالبی فنی و قابل اتکا ترجمه شود، در حالی که هنوز «نقاط اختلاف یا خلأهای توافق» وجود دارد.
همه چیز در تیررس بمباران آمریکا است:
رافائل گروسی در پاسخ به این سؤال که آیا تأسیسات هستهای ایران در صورت آغاز جنگ در تیررس حملات آمریکا قرار دارد، گفت: «همه چیز در تیررس بمباران آمریکا است و این را دیده ایم. به همین دلیل باید از تکرار آن جلوگیری کرد، زیرا می دانیم که ممکن است این بار بسیار خشونت آمیز تر، با عواقب جدی تر و شاید با مشارکت کشورهای ثالث همراه باشد.» او همچنین هشدار داد که زمان چندانی برای رسیدن به توافق باقی نمانده است.
نگرانی از گسترش درگیری در منطقه:
مدیرکل آژانس درباره احتمال گسترش درگیری در خاورمیانه در صورت حمله جدید اسرائیل و آمریکا به ایران گفت: «بدیهی است… کشورهای منطقه از پیامدهای نظامی، اقتصادی و سیاسی که یک رویارویی نظامی جدید می تواند داشته باشد آگاه هستند».
گروسی میانجیگری وزیر خارجه عمان در مذاکرات جدید و همچنین حضور کشورهایی چون قطر و عربستان سعودی در نشست های پیشین را نشان دهنده نگرانی گسترده منطقه دانسته و هشدار داد: «می دانیم که این بار، اگر یک بار دیگر فعالیت های نظامی را آغاز کنیم، این پتانسیل وجود دارد که گسترش یابد و به کشورهای دیگر سرایت کند. بنابراین، ما باید همه چیز را برای جلوگیری از این وضعیت انجام دهیم».
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در پایان، درباره احتمال نقشآفرینی سازمان ملل متحد گفت که در حال حاضر چنین مأموریتی وجود ندارد، اما همین که طرف ها اهمیت مشارکت سازمان ملل از طریق آژانس را پذیرفته اند، نشان می دهد در چنین شرایطی به یک پل ارتباطی نیاز است که میتوان این نقش را در آینده برای سازمان ملل متصور بود.
در همین حال، محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، اعلام کرد که هیچ کشوری نمی تواند ایران را از انرژی هسته ای محروم کند و تهران در این مسیر مصمم است.
محمد اسلامی، چهارشنبه ۲۹ بهمن / ۱۸ فوریه، طی سخنانی در حاشیه اختتامیه یک جشنواره، با بیان اینکه «هرکاری که در فرایند هستهای بخواهیم انجام دهیم نیاز به سوخت هسته ای داریم»، تصریح کرد که «کسی نمی تواند ایران را از انرژی هستهای محروم کند و ما مصمم هستیم در این مسیر و برنامه مان را طبق این مسأله و ضوابط آژانس پیش می بریم».
منبع: rfi فارسی