گزارش از واشینگتن
By Helene Cooper and Eric Schmitt
۱۰ مارس ۲۰۲۶
فرماندهی نظامی ایران در حالی که عملیات بمباران مشترک آمریکا و اسرائیل ادامه دارد، تاکتیکهای خود را تغییر میدهد؛ این در حالی است که دولت ترامپ اصرار دارد که آمریکا در حال پیروزی در این جنگ است. به گفته مقامات ارشد دفاعی آمریکا و کارشناسان نظامی، ایران در ۱۱ روزی که از آغاز این درگیری میگذرد، سیستمهای دفاع هوایی و رادارهای کلیدی آمریکا در منطقه را هدف قرار داده است. گروههای شبهنظامی تحت حمایت ایران نیز به هتلهایی که سربازان آمریکایی در آنها رفتوآمد دارند، حمله کردهاند. یکی از این گروهها در عراق با استفاده از حمله گروهی پهپاد به یک هتل لوکس در اربیل، نشان داد که ایران از حضور سربازان آمریکایی در هتلهای منطقه آگاه است. یک مقام ارشد نظامی آمریکا این موضوع را تأیید کرد.
این مقام و دو مقام دیگر گفتند که به نظر میرسد ایران پذیرفته است که نمیتواند از نظر قدرت آتش با آمریکا و اسرائیل برابری کند. اما با این حال، تنها با بقا در برابر این حملات، دولت تهران میتواند ادعای پیروزی کند. به گفته این مقامات، ارتش ایران به نظر میرسد که هدف قرار دادن نقاط ضعف آمریکا را در اولویت قرار داده است: موشکهای ضدبالستیک و سیستمهای دفاع هوایی که برای حفاظت از نیروهای آمریکایی و داراییهای آنها در منطقه طراحی شدهاند. پنتاگون اعلام کرده است که از آغاز جنگ، هفت سرباز آمریکایی کشته و ۱۴۰ نفر زخمی شدهاند که از این تعداد، ۱۰۸ نفر به خدمت بازگشتهاند. به گفته مقامات ایرانی، حملات آمریکا و اسرائیل تاکنون حدود ۱۳۰۰ نفر را در ایران کشته است، در حالی که حملات ایران در سراسر خاورمیانه حداقل ۳۰ کشته بر جای گذاشته است.
در جنگ ۱۲ روزه سال گذشته با ایران، آمریکا و اسرائیل شاهد کاهش شدید ذخایر دفاع هوایی خود بودند. آمریکا در آن جنگ بین ۱۰۰ تا ۲۵۰ موشک ضدبالستیک THAAD شلیک کرد که معادل ۲۰ تا ۵۰ درصد از ذخایر پنتاگون بود. ارتش آمریکا همچنین ۸۰ موشک SM-3 شلیک کرد که تقریباً یک پنجم از ذخایر آن را تشکیل میداد.
والی ر. نصر، کارشناس ایران در دانشگاه جانز هاپکینز، گفت: «شگفتانگیز است که ایران چقدر سریع درسهای جنگ ۱۲ روزه را فرا گرفت و اجرا کرد. آنها متوجه شدند که ما در تواناییهای دفاعی مانند موشکهای ضدبالستیک، THAAD و پاتریوتها دچار کمبود هستیم.” آقای نصر افزود که ایران پس از تخلیه ذخایر آمریکا، هنوز توانایی شلیک موشکهای بیشتری را برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی، داراییها و متحدان آنها دارد.
ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، روز سهشنبه تأیید کرد که ارتش ایران تاکتیکهای خود را تغییر داده است. او در یک کنفرانس خبری گفت: «هیچ برنامهای پس از اولین برخورد با دشمن بدون تغییر نمیماند. آنها در حال سازگاری هستند، همانطور که ما نیز هستیم.” ژنرال کین گفت که نمیخواهد توضیح دهد ایران چگونه تاکتیکهای خود را تغییر میدهد، زیرا «ترجیح میدهم به دلایل امنیتی عملیاتی، به آنها نگویم چه چیزهایی مؤثر است.”
اما در گذشته، ایران قبل از انجام حملات تلافیجویانه هشدارهای کافی میداد و بیشتر برای حفظ آبرو اقدام میکرد. سال گذشته، پس از آنکه دونالد ترامپ دستور داد بمبافکنهای استیلث B-2 آمریکا سه تأسیسات هستهای ایران را هدف قرار دهند، ایران با حمله به پایگاه نظامی ال عدید در قطر که نیروهای آمریکایی در آن مستقر بودند، پاسخ داد. ایران قبل از این حملات، مکان هدف را مشخص کرده بود. اما این بار چنین نیست. در روزهای اخیر، ایران یک سیستم رادار هشدار اولیه در ال عدید را هدف قرار داد و به یک رادار پیشرفته آسیب رساند. روزنامه وال استریت ژورنال پیشتر این موضوع را گزارش کرده بود.
زیرساختهای ارتباطی نظامی آمریکا بسیار طبقهبندی شده است و تعیین دقیق سیستمهایی که تحت تأثیر قرار گرفتهاند دشوار است. اما مکانهای هدف نشان میدهد که ایران قصد دارد توانایی ارتش آمریکا در ارتباط و هماهنگی را مختل کند. این حمله همچنین نشان میدهد که ایران در تلاش است تا دفاع هوایی آمریکا را تضعیف کند. ایران همچنین سه گنبد رادار در کمپ عریفجان در کویت، جایی که نیروهای آمریکایی مستقر هستند، را هدف قرار داد.
در ۵۰ مایلی شمال شرقی، در پایگاه هوایی علی السالم در کویت، حداقل شش ساختمان یا سازه مجاور زیرساختهای ارتباطات ماهوارهای آسیب دید یا ویران شد؛ این موضوع از طریق تصاویر گرفته شده پس از حملات تأیید شده است.
یک ارزیابی پنتاگون که هفته گذشته به کنگره ارائه شد، هزینه حمله به مجموعه فرماندهی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین را حدود ۲۰۰ میلیون دلار برآورد کرد.
در گذشته، ایران تمام حملات پهپادی خود را متوجه اسرائیل میکرد، اما این بار چنین نیست. ایران هزاران پهپاد ارزان قیمت یکطرفه را به سمت متحدان و داراییهای آمریکا در قطر، کویت، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، عراق و بحرین شلیک کرده است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز سهشنبه تأیید کرد که پنتاگون انتظار چنین واکنش شدیدی از ایران علیه همسایگان خود را نداشت، اما اصرار داشت که اقدامات ایران نتیجه معکوس داده است. آقای هگست در کنفرانس خبری پنتاگون با ژنرال کین گفت: «نمیتوانم بگویم دقیقاً انتظار داشتیم آنها چنین واکنشی نشان دهند، اما میدانستیم که این امکان وجود دارد. فکر میکنم این نشاندهنده یأس رژیم است.” او افزود: «این یک اشتباه بزرگ از سوی رژیم ایران بود که بلافاصله همسایگان خود را هدف قرار داد و هویت واقعی خود را نشان داد؛ آنها بدون تمایز و به صورت بیرویه در آغاز جنگ اقدام کردند.”
ژنرال کین گفت که حملات موشکی و پهپادی ایران در روزهای اخیر به دلیل عملیات هوایی شدید آمریکا به طور قابل توجهی کاهش یافته است. او گفت: «حملات ما نشان میدهد که پیشرفت قابل توجهی در کاهش تعداد حملات موشکی و پهپادی از ایران داشتهایم. حملات موشکی بالستیک ۹۰ درصد کاهش یافته است و حملات پهپادهای یکطرفه نیز ۸۳ درصد از آغاز عملیات کاهش یافته است؛ این نشاندهنده کارایی دفاع هوایی و سیستمهای دفاعی ماست.”
اما حملات ایران کاملاً متوقف نشده است و دو مقام نظامی اظهار نگرانی کردند که پنتاگون اطلاعات کاملی از تمام سایتهای پرتاب ایران ندارد. آنها همچنین گفتند که ایران بسیاری از موشکهای خود را برای هدف قرار دادن اهداف مهم میدان نبرد مانند رادارهای آمریکایی ذخیره کرده است. مقامات پنتاگون در جلسات محرمانه هفته گذشته در کنگره به قانونگذاران گفتند که ایران هنوز تا ۵۰ درصد از موشکها و پرتابگرهای خود را حفظ کرده است، اما عملیات هوایی روزانه این ذخایر را کاهش میدهد.
آقای نصر گفت: «اگر بپرسید که دشمن هوشمند چه فکری میکند، ممکن است پاسخ این باشد که موج اول موشکها و پهپادهای ایران تنها برای باز کردن درها بوده و آنها موشکهای پیشرفتهتری، از جمله موشکهای هیپرسونیک، دارند که ممکن است بعداً استفاده شوند.”
مقامات و کارشناسان نظامی گفتند که ایران هر روز نشان میدهد که کشته شدن رهبر در آغاز جنگ، توانایی جنگیدن آن را کاملاً فلج نکرده است. آنها گفتند که ایران مانند یک رژیم بدون سر عمل نمیکند.
