امیرمصدق کاتوزیان: نتایج یک نظرسنجی ملی تازه در میان ایرانیان آمریکایی نشان می‌دهد که اکثریت این جامعه خواهان کاهش تنش‌ها و پایان درگیری از مسیر دیپلماسی هستند و از ادامه تشدید جنگ حمایت نمی‌کنند. این نظرسنجی در نخستین روزهای آغاز درگیری و به طور مشترک توسط شورای ملی ایرانیان آمریکا (NIAC) و مؤسسه پژوهشی Zogby Analytics انجام شده است.

بر اساس یافته‌های این مطالعه، برخلاف تصویری که گاه در برخی بحث‌های سیاسی در آمریکا ارائه می‌شود، بیشتر ایرانیان آمریکایی از ادامه درگیری نظامی حمایت نمی‌کنند و ترجیح می‌دهند بحران از طریق مذاکره و راه‌حل‌های دیپلماتیک مدیریت شود. با این حال نتایج نشان می‌دهد که جامعه ایرانیان آمریکایی در مورد یک پرسش مهم دچار اختلاف نظر است: اینکه آیا ایالات متحده آمریکا اساساً باید آغازگر چنین جنگی می‌بود یا نه. در این مورد، پاسخ‌ دهندگان تقریباً به دو بخش برابر تقسیم شده‌اند.

این یافته‌ ها در شرایطی منتشر می‌ شوند که در سال‌های اخیر در بخشی از فضای سیاسی آمریکا این تصور شکل گرفته است که بخش قابل توجهی از ایرانیان مهاجر از سیاست‌ های سخت‌گیرانه‌ تر یا حتی اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی حمایت می‌کنند. اما داده‌ های این نظرسنجی تصویری پیچیده‌ تر ارائه می‌ دهد؛ تصویری که در آن حتی بسیاری از منتقدان سرسخت حکومت ایران نیز نسبت به پیامدهای انسانی و ژئوپولیتیک جنگ نگاه محتاطانه‌ تری دارند.

جامعه ایرانیان آمریکایی نیز مانند بسیاری از جوامع مهاجر دیگر، یکدست نیست. اختلاف نظر درباره آغاز جنگ نشان می‌دهد که نگرش‌ های متفاوتی در میان ایرانیان خارج از کشور وجود دارد. برخی معتقدند فشار شدید خارجی– حتی در شکل نظامی- می‌تواند به تضعیف یا سقوط جمهوری اسلامی کمک کند. در مقابل، گروهی دیگر با وجود مخالفت با حکومت ایران، جنگ خارجی را پرهزینه و خطرناک می‌دانند و آن را عاملی برای بی‌ ثباتی بیشتر در منطقه تلقی می‌کنند. برای بخشی دیگر نیز بیش از هر چیز پیامدهای انسانی جنگ و تأثیر آن بر مردم داخل ایران اهمیت دارد.

این نگاه محتاطانه تا حدی ریشه در تجربه‌ های تاریخی دارد. خاطره جنگ هشت‌ ساله ایران و عراق، سال‌ ها فشار اقتصادی ناشی از تحریم‌ها و همچنین تجربه جنگ‌های اخیر آمریکا در خاورمیانه – از عراق تا افغانستان- باعث شده است که بسیاری از ایرانیان نسبت به روایت‌ هایی مانند «جنگ برای آزادی» با تردید نگاه کنند. از این رو حتی در میان مخالفان جمهوری اسلامی نیز تمایل به راه‌ حل‌ های دیپلماتیک قابل توجه است.

برای بسیاری از ایرانیان آمریکایی، بحث جنگ تنها یک موضوع ژئوپولیتیک نیست. بخش بزرگی از این جامعه همچنان پیوندهای خانوادگی و عاطفی با ایران دارد. وجود خانواده و دوستان در داخل کشور باعث می‌ شود که خبرهای مربوط به حملات نظامی، تخریب زیرساخت‌ ها یا تلفات غیرنظامیان به‌ طور مستقیم بر نگرش آنها تأثیر بگذارد.

با این حال، مانند هر نظرسنجی دیگری، نتایج این مطالعه نیز باید با احتیاط تفسیر شود. نمونه‌گیری از جامعه ایرانیان آمریکایی به دلیل نبود یک فهرست دقیق جمعیتی کار ساده‌ ای نیست و در چنین پژوهش‌هایی معمولاً چند صد نفر شرکت می‌کنند، بنابراین نتایج همواره با حاشیه خطای آماری همراه است. علاوه بر این، زمان انجام نظرسنجی – یعنی روزهای نخست یک درگیری نظامی- می‌تواند بر پاسخ‌ ها اثر بگذارد، زیرا افکار عمومی در چنین شرایطی هنوز در حال شکل‌گیری است.

در عین حال مؤسسه Zogby Analytics یکی از شرکت‌های شناخته‌ شده در صنعت نظرسنجی در آمریکا بشمار می‌رود و در چند دهه گذشته در بسیاری از مطالعات افکار عمومی مشارکت داشته است. اعتبار حرفه‌ای چنین مؤسساتی تا حد زیادی به اعتماد عمومی وابسته است و به همین دلیل معمولاً برای حفظ اعتبار خود حاضر نیستند نتایج پژوهش‌ هایی را که از نظر روش‌ شناختی قابل دفاع نباشد، منتشر کنند.

با وجود این، جایگاه سازمان سفارش‌ دهنده نظرسنجی نیز می‌تواند بر نحوه دریافت نتایج در میان ایرانیان مهاجر تأثیر بگذارد. شورای ملی ایرانیان آمریکا (NIAC) در سال‌های گذشته در فضای سیاسی ایرانیان خارج از کشور هم حامیان و هم منتقدان جدی داشته است. برخی از منتقدان، بویژه در میان مخالفان جمهوری اسلامی، این سازمان را به نزدیکی بیش از حد با رویکردهای دیپلماتیک دولت‌ها در قبال ایران متهم می‌کنند. چنین برداشت‌ هایی ممکن است باعث شود بخشی از دیاسپورای ایرانی نتایج نظرسنجی‌ هایی را که با سفارش این نهاد انجام شده با تردید بیشتری نگاه کنند.

یکی از راه‌های کاهش چنین تردیدهایی تأکید بر شفافیت کامل در روش تحقیق است؛ از جمله انتشار جزئیات نمونه‌گیری، متن دقیق پرسش‌ها و داده‌های خام برای بررسی پژوهشگران مستقل. چنین رویکردی می‌تواند کمک کند تا نتایج این نوع مطالعات بیشتر به عنوان داده‌ای قابل بررسی در پژوهش‌های افکار عمومی دیده شود، نه صرفاً به عنوان موضع یک سازمان سیاسی.

در مجموع، این نظرسنجی تصویری نسبتاً روشن ارائه می‌دهد: با وجود اختلاف نظرهای جدی درباره سیاست و آینده ایران، بخش بزرگی از ایرانیان آمریکایی جنگ را راه‌حل مطلوب برای بحران نمی‌دانند و ترجیح می‌دهند تنش‌ها از مسیر دیپلماسی کاهش یابد. در فضایی که بحث درباره سیاست آمریکا در قبال ایران همچنان داغ است، چنین داده‌هایی می‌تواند به یکی از عناصر مهم در شکل دادن به این گفتگوها تبدیل شود.

منبع: سایت زیتون