«سخنگوی وزارت خارجه عنوان کرد که «تماسها و رایزنیها بین ایران، پاکستان و سایر دوستانمان در منطقه ادامه پیدا خواهد کرد.»
بقائی: بعضی موضوعات جدید مثل موضوع تنگه هرمز در این مذاکرات اضافه شد
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران دربارهٔ مذاکرات اسلامآباد گفت که «در مورد یکسری از موضوعات به تفاهم رسیدیم اما در مورد ۲–۳ موضوع مهم دیدگاهها فاصله داشت و نهایتاً گفتوگوها منجر به توافق نشد.»
آقای بقائی با ذکر اینکه «این دور از مذاکرات طولانیترین دور مذاکرات در این یک سال بود و مجموعاً ۲۴ یا ۲۵ ساعت طول کشید»، اضافه کرد: «بعضی از موضوعات جدید مثل موضوع تنگه هرمز در این مذاکرات اضافه شد و این هرکدام پیچیدگی خود را دارد.»
وی افزود که این مذاکرات پس از ۴۰ روز جنگ انجام شده «و در فضایی آکنده از بدگمانی و سوءظن صورت گرفت؛ بنابراین، طبیعی بود که انتظار نمیرفت این مذاکرات در یک جلسه به نتیجه برسد.»
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه نیز گفت که «تماسها و رایزنیها بین ایران، پاکستان و سایر دوستانمان در منطقه ادامه پیدا خواهد کرد.»
اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، نیز گفت که «ما امیدواریم که هر دو طرف آمریکایی و ایرانی به پایبندی به آتشبس ادامه دهند.» او اضافه کرد که «ما به تلاش برای تسهیل روابط حسنه بین طرفهای آمریکایی و ایرانی ادامه خواهیم داد.»
عبور نخستین نفتکشها از تنگه هرمز پس از آتشبس
دادههای کشتیرانی نشان میدهد سه نفتکش فوقسنگین حامل نفت روز شنبه از تنگه هرمز عبور کردهاند؛ اقدامی که بهنظر میرسد نخستین خروج نفتکشها از خلیج فارس پس از توافق آتشبس میان ایران و آمریکا باشد.
به گزارش رویترز، این سه نفتکش شامل «سریفوس» با پرچم لیبریا و «کوسپرل لیک» و «هه رونگ های» با پرچم چین هستند که هر یک ظرفیت حمل حدود دو میلیون بشکه نفت را دارند. این کشتیها از مسیر ویژهای موسوم به «گذرگاه هرمز» عبور کردهاند که از جزیره لارک ایران دور میزند.
بر اساس این گزارش، نفتکش سریفوس که حامل نفت عربستان سعودی و امارات متحده عربی است، قرار است ۲۱ آوریل به بندر مالاکا در مالزی برسد. دو نفتکش چینی نیز حامل نفت عراق و عربستان هستند و یکی از آنها قرار است اوایل ماه مه به بندری در شرق چین برسد.
در همین حال، دادهها نشان میدهد سه نفتکش خالی دیگر روز یکشنبه در حال ورود به خلیج فارس از طریق تنگه هرمز بودهاند تا برای بارگیری نفت آماده شوند. این کشتیها شامل «مومباسا بی»، «آگیوس فانوریوس ۱» و «شالامار» هستند.
با این حال، صدها نفتکش همچنان در خلیج فارس متوقف ماندهاند و منتظر فرصت عبور در دوره آتشبس دو هفتهای هستند.
اکسیوس: مذاکرات اسلامآباد، بر سر تنگه هرمز و اورانیوم به بنبست رسید
وبسایت خبری اکسیوس از قول «منبعی آگاه از جریان گفتوگوها در اسلامآباد» نوشت که «بخشی از اختلافنظرها به پافشاری ایران بر کنترل تنگۀ هرمز و خودداری از چشمپوشی از ذخایر اورانیوم غنیسازیشدۀ خود مربوط میشد.»
از سوی دیگر، چندین رسانۀ داخلی ایران پس از پایان این نشست اعلام کردند که گفتوگوها به دلیل «واقعبین نبودن طرف آمریکایی» و «زیادهخواهیهای» آنها به نتیجه نرسیده است.
جیدی ونس که طرف اصلی آمریکایی در مذاکره بود، پس از انجام مذاکرات، بلافاصله پس از یک نشست خبری چهار دقیقهای، اسلامآباد را به مقصد واشینگتن ترک کرد.
اکسیوس مینویسد که هیچکس انتظار نداشت که روز شنبه توافق نهایی حاصل شود، اما طرف آمریکایی امیدوار بود تحرک لازم برای ادامۀ مذاکرات ایجاد شود، حتی اگر این کار به معنای تمدید آتشبس باشد.
این منبع خبری اضافه میکند که سخنان کوتاه ونس خوشبینی چندانی را در این زمینه منتقل نکرد، هرچند او نگفت که ایالات متحده از ادامۀ روند گفتوگوها کنار کشیده است.
بنبست در این مذاکرات، سرنوشت آتشبس دوهفتهای را که هفتۀ گذشته بر سر آن توافق شده بود، در هالهای از ابهام قرار میدهد و احتمال ازسرگیری و تشدید نبردها را تقویت میکند.
ایران «برنامهای برای دور بعدی مذاکرات ندارد» و «عجلهای هم ندارد»
خبرگزاری فارس روز یکشنبه با اشاره به مذاکرهای که بین جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده در اسلامآباد پاکستان انجام شد، نوشت که ایران برنامهای برای دور بعدی مذاکرات ندارد.
فارس از قول «یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکنندهٔ» ایران در اسلامآباد نوشت که «ایران شروط زیادهخواهانۀ آمریکا دربارۀ تنگۀ هرمز، انرژی صلحآمیز هستهای و چند موضوع دیگر را نپذیرفت. او افزود که «آمریکاییها هر آنچه با جنگ نتوانستند به دست آوردند در مذاکره طلب کردند.»
این منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده به این خبرگزاری گفت که به باور او «تیم آمریکایی بهدنبال بهانه بود تا میز مذاکره را ترک کند.»
خبرگزاری تسنیم نیز از قول «یک منبع آگاه» نوشته است که «فعلاً زمان و مکانی برای دور بعدی مذاکره احتمالی تعیین نشده است.»
این «منبع آگاه» که نام او ذکر نشده، گفته است که «ایران عجلهای ندارد» و تا زمانی که آمریکا به قول او، «به توافق معقول تن ندهد، تغییری در وضعیت تنگه هرمز ایجاد نخواهد شد.»
او گفته است که «توپ در زمین آمریکاست و ایران عجلهای در مذاکرات ندارد.»
هیئت آمریکایی به ریاست جی دی ونس، معاون ترامپ، ظهر شنبه وارد اسلامآباد شد. هیئت ایرانی به ریاست محمدباقر قالیباف ساعاتی پیشتر یعنی جمعه شب به پایتخت پاکستان رسیده بود.
جیدی ونس پس از پایان مذاکرات و بیان اینکه «گفتوگوها با ایران به توافق ختم نشد»، در ساعت ۷:۰۸ صبح به وقت محلی اسلامآباد (۰۲:۰۸ به وقت گرینویچ) سوار هواپیمای شماره دو نیروی هوایی شد و از بالای پلکان برای مقامهای پاکستانی دست تکان داد.
ونس: گفتوگوها با ایران به توافق ختم نشد
جِیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، بامداد یکشنبه در پاکستان به خبرنگاران گفت که مقامهای آمریکایی بدون دستیابی به توافق با ایران، محل مذاکرات را ترک میکنند و قصد بازگشت به ایالات متحده را دارند.
معاون رئیسجمهور آمریکا روز یکشنبه با اشاره به اینکه گفتگوها با ایران به توافق ختم نشد، گفت که پس از ارائۀ «آخرین و بهترین پیشنهاد»، اسلامآباد را ترک میکند.
ونس پس از ۲۱ ساعت مذاکره در اسلامآباد، پایتخت پاکستان، به خبرنگاران گفت: «ما با یک طرح بسیار ساده اینجا را ترک میکنیم؛ چارچوبی برای تفاهم که آخرین و بهترین پیشنهاد ماست. باید دید آیا ایرانیها آن را میپذیرند یا نه.»
معاون رئیسجمهور آمریکا به کاستیهایی در روند گفتوگوها اشاره کرد و گفت ایران تصمیم گرفته است شرایط آمریکا، از جمله نساختن سلاحهای هستهای را نپذیرد.
ونس اظهار داشت: «خبر بد این است که ما به توافق نرسیدهایم و فکر میکنم این خبر برای ایران بسیار بدتر از ایالات متحدهٔ آمریکا باشد. بنابراین ما بدون رسیدن به توافق به ایالات متحده بازمیگردیم. ما خطوط قرمزمان را بهوضوح مشخص کردهایم.»
او همچنین گفت که در طول این مذاکرات، بیش از شش بار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفتوگو کرده است.
نشست اسلامآباد نخستین دیدار مستقیم میان آمریکا و ایران در بیش از یک دههٔ اخیر و عالیترین سطح گفتگوها از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷ به شمار میرفت. نتیجهٔ این نشست میتواند سرنوشت آتشبس شکنندهٔ دو هفتهای و بازگشایی تنگهٔ هرمز را تعیین کند.
رویترز نوشت که به گفتهٔ یک منبع از سوی میانجیگران پاکستان، ونس به همراه استیو ویتکاف، فرستادهٔ ویژه، و جرد کوشنر، داماد ترامپ، پیش از زمان استراحت، به مدت دو ساعت با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، دیدار کردند.
منبع دیگری از پاکستان با اشاره به دور نخست گفتوگوها گفت: «هر دو طرف دچار نوسانات خلقی بودند و فضای جلسات مدام متشنج و آرام میشد.»
برای برگزاری این گفتوگوها، اسلامآباد، شهری با بیش از ۲ میلیون نفر جمعیت، با حضور هزاران نیروی شبهنظامی و سربازان ارتش در خیابانها بهطور کامل قرنطینه شد.
جیدی ونس پس از پایان مذاکرات و بیان اظهارات یادشده، در ساعت ۷:۰۸ صبح به وقت محلی اسلامآباد (۰۲:۰۸ به وقت گرینویچ) سوار هواپیمای شماره دو نیروی هوایی شد و از بالای پلکان برای مقامهای پاکستانی دست تکان داد.
«تعهد ارادیِ بنیادین و بلندمدت از سوی ایرانیها برای نساختن سلاح هستهای ندیدیم»
جیدی ونس در بخش دیگری از سخنان خود بعد از مذاکره با طرف ایرانی گفت که ریشهٔ اصلی اختلافات بر سر جنگافزارهای هستهای است.
آقای ونس در اسلامآباد اظهار داشت: «واقعیت ساده این است که ما نیازمند یک تعهد صریح و مثبت هستیم که آنها به دنبال سلاح هستهای نخواهند بود و به دنبال ابزارهایی که دستیابی سریع به آن را ممکن میکند نیز نخواهند رفت.»
او در ادامه گفت: «پرسش ساده این است: آیا ما شاهد یک تعهد ارادیِ بنیادین از سوی ایرانیها برای نساختن سلاح هستهای هستیم؟ نه فقط برای حالا یا دو سال دیگر، بلکه برای بلندمدت. ما هنوز چنین چیزی ندیدهایم، اما امیدواریم که شاهد آن باشیم.»
ونس در سخنان کوتاهی در یک هتل مجلل در اسلامآباد، محل دیدار دو طرف، بر اختلافنظر در موضوع کلیدیِ دیگر، یعنی بازگشایی تنگه هرمز، تأکیدی نکرد.
جیدی ونس افزود: «فکر میکنم ما کاملاً انعطافپذیر بودیم و همراهی کردیم. رئیسجمهور به ما گفت که باید با حسن نیت به اینجا بیایید و بیشترین تلاش خود را برای دستیابی به توافق به کار بگیرید. ما همین کار را کردیم، اما متأسفانه نتوانستیم پیشرفتی داشته باشیم.»
او تاکید کرد که رئیسجمهور آمریکا در این گفتوگوها همراهی لازم را داشته است.
دونالد ترامپ و روند مذاکرات
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در ساعاتی که مذاکرات اسلامآباد جریان داشت برای تماشای یک مسابقۀ ورزشهای رزمی، یوافسی، در میامی فلوریدا حضور داشت. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا نیز در همان محل همراه او بود.
جیدی ونس در توضیحات خود پس از اتمام مذاکرات گفت که با تمامی طرفها، از جمله رئیسجمهور آمریکا، در تماس بوده است، اما به نوشته منابع خبری، این تحولات در حالی رقم خورده که دونالد ترامپ بهطور فعال از کاخ سفید اوضاع را رصد نمیکرده است.
با این حال جیدی ونس گفت که در طول این مذاکرات، بیش از شش بار با دونالد ترامپ در مورد روند مذاکرات گفتوگو کرده است.
دونالد ترامپ روز شنبه، در حالی که گفتوگوها در پاکستان جریان داشت، در محوطۀ چمن کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «اینکه به توافق برسیم یا نه، برای من تفاوتی نمیکند. دلیلش این است که ما پیروز شدهایم.»
سخنان سخنگوی وزارت خارجه ایران در مورد «زیادهخواهی» طرف مقابل
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با ارائه یادداشتی در مورد مذاکرات ایران–آمریکا در اسلامآباد در شبکه ایکس نوشت که «موفقیت این فرایند دیپلماتیک منوط به … خودداری از زیادهخواهی و خواستههای غیرقانونی» از سوی طرف مقابل است.
او افزوده است که «در ۲۴ ساعت گذشته در مورد ابعاد مختلف موضوعات اصلی مذاکره شامل تنگه هرمز، موضوع هستهای، غرامت جنگ، رفع تحریمها و خاتمه کامل جنگ علیه ایران و در منطقه، گفتوگو شد.»
منبع خبر: سایت رادیو فردا