انقلاب اسلامی در هجرت: رعایت حقوق محیط زیست و حفاظت از آن، وظیفهای همگانی و از حقوق اساسی هر جامعه است. آینده ایران و نسلهای بعد، به چگونگی بهرهبرداری امروز ما از منابع طبیعی وابسته است. صرفهجویی در مصرف آب، حفظ منابع طبیعی و رعایت حق طبیعت، گامی مؤثر در پاسداری از این سرمایه ملی و تضمین زندگی نسلهای آینده به شمار میرود.
در حالی که توجه افکار عمومی بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی و مذاکرات ایران و آمریکا معطوف شده است، کارشناسان محیط زیست نسبت به ادامه روند نگرانکننده بحران آب در ایران هشدار میدهند. گزارشهای منتشرشده از سوی رسانههای داخلی و اظهارات مسئولان وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست نشان میدهد که کاهش بارندگی، افت شدید منابع آب زیرزمینی و گسترش فرونشست زمین، بسیاری از استانهای کشور را با چالشهای جدی روبهرو کرده است.
به گزارش خبرگزاری ایرنا، مسئولان وزارت نیرو اعلام کردهاند که حجم ذخایر برخی سدهای مهم کشور نسبت به میانگین بلندمدت کاهش قابل توجهی یافته و صرفهجویی در مصرف آب، بهویژه در ماههای گرم سال، ضرورتی اجتنابناپذیر است. کارشناسان این وزارتخانه هشدار دادهاند که در صورت تداوم روند کنونی، تأمین آب شرب برخی شهرها با دشواری بیشتری روبهرو خواهد شد.
در همین حال، روزنامه هممیهن در گزارشی با بررسی وضعیت دشتهای ایران نوشت که پدیده فرونشست زمین در بسیاری از مناطق، از جمله اطراف تهران، اصفهان، کرمان، خراسان رضوی و فارس، به مرحلهای رسیده است که زیرساختهای شهری، راهها، خطوط انتقال انرژی و حتی آثار تاریخی را تهدید میکند. به نوشته این روزنامه، متخصصان علت اصلی این وضعیت را برداشت بیرویه از سفرههای آب زیرزمینی، خشکسالیهای پیاپی و نبود مدیریت پایدار منابع آب میدانند.
برخی استادان دانشگاه و پژوهشگران حوزه آب نیز معتقدند که بحران کنونی تنها ناشی از کاهش بارندگی نیست. آنان بر این باورند که توسعه نامتوازن، گسترش کشت محصولات پرمصرف در مناطق خشک، حفر بیرویه چاههای عمیق و ضعف مدیریت منابع آب، در کنار تغییرات اقلیمی، وضعیت را پیچیدهتر کرده است. به اعتقاد آنان، بدون اصلاح سیاستهای مدیریت آب، استفاده از فناوریهای نوین آبیاری و مشارکت جوامع محلی، این روند همچنان ادامه خواهد یافت.
از سوی دیگر، شماری از فعالان محیط زیست تأکید میکنند که بحران آب دیگر صرفاً یک مسئله زیستمحیطی نیست، بلکه به موضوعی اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی تبدیل شده است. آنان هشدار میدهند که کاهش منابع آب میتواند به افزایش مهاجرت، گسترش نابرابریهای منطقهای، کاهش تولیدات کشاورزی و تشدید تنشهای اجتماعی بینجامد.
در مجموع، بسیاری از کارشناسان بر این باورند که مدیریت بحران آب نیازمند نگاهی فراتر از اقدامات کوتاهمدت است و تنها با اصلاح الگوی مصرف، بازنگری در سیاستهای توسعه، حفاظت از منابع طبیعی و جلب مشارکت عمومی میتوان از تشدید این بحران در سالهای آینده جلوگیری کرد.
