رهبران چین اخیرا در یک نشست محرمانه، چارچوب کلی برنامه پنجساله اقتصادی بعدی کشور را تدوین کردند؛ طرحی جامع که از تسریع نوآوریهای فناورانه تا بهینهسازی کشاورزی را دربرمیگیرد. این طرح در شرایطی تدوین میشود که چین برای کاهش وابستگی به فناوری وارداتی و مقابله با ضعفهای اقتصادی تحت فشار است و رقابتش با آمریکا روز به روز عمیقتر میشود. مقامات چینی این توانایی برنامهریزی بلندمدت را یک «مزیت سیاسی حیاتی» و نشانه برتری نظام سوسیالیستی خود بر دموکراسیهای غربی میدانند. رسانههای دولتی چین با اشاره به چالشهای داخلی آمریکا مانند تعطیلی دولت، این برنامهریزی متمرکز را بهعنوان نماد ثبات و دوراندیشی به رخ میکشند و آن را «قطعیتی نادر در دوران پرآشوب کنونی» میخوانند.
از نگاه پکن، درحالیکه غرب درگیر سیاستهای کوتاهمدت و متغیر است، چین «کل کشور را چون یک صفحه شطرنج مدیریت کرده» و در مسیر صحیح پیش میرود. این لفاظیها در آستانه دیدار شی جینپینگ با همتای آمریکایی خود، فرصتی برای نمایش قدرت و اعتماد به نفس چین در میانه جنگ تجاری و فناورانه است. جزئیات کامل این برنامه در ماه مارس منتشر خواهد شد؛ اما کلیات آن نشان از اعتماد به نفس بالای پکن برای تداوم رشد خود دارد. در بیانیه منتشرشده، هدفگذاری برای «جهشی چشمگیر» در قدرت اقتصادی، فناوری، نظامی و نفوذ بینالمللی تا سال۲۰۳۵ ترسیم شده است. برخلاف برخی تحلیلها که چین را به سمت اقتصاد خدماتی سوق میدهند، این طرح بر تقویت جایگاه چین بهعنوان یک قدرت صنعتی و تولیدی تاکید دارد و خوداتکایی در فناوریهای پیشرفته مانند هوش مصنوعی، بیوتکنولوژی و نسل ششم ارتباطات را در اولویت قرار میدهد. این برنامه همچنین به چالشهای داخلی مانند ضعف مصرف و نابرابری اجتماعی نیز توجه داشته و وعده تقویت سیستم تامین اجتماعی و گشایش بیشتر بازار را داده است.
برنامههای پنجساله در چین که تحت نظارت مستقیم رهبر حزب کمونیست تدوین میشوند، بهعنوان دستورالعملی لازمالاجرا برای تمام بخشهای دولتی و خصوصی عمل میکنند. اگرچه در گذشته طرحهایی مانند «جهش بزرگ به پیش» عواقب فاجعهباری به همراه داشت، اما در دهههای اخیر همین رویکرد باعث پیشرفتهای چشمگیری در فقرزدایی و توسعه صنایع نوین مانند خودروهای الکتریکی شده است. با این حال، همین برنامهریزی دولتی گاهی به اشباع بازار و رقابتهای مخرب نیز منجر میشود. با وجود این، برای شی جینپینگ که مصمم است موانع تجاری غرب مانع ظهور چین نشود، این توانایی در ترسیم و اجرای چشماندازهای بلندمدت، نشاندهنده ایمان او به پیروزی نهایی سیستم حکومتی چین در رقابت جهانی است. از دید او، این برنامهریزی استراتژیک، برگ برنده چین برای دستیابی به «احیای مجدد ملی» تا سال۲۰۳۰ خواهد بود.
منبع : دنیای اقتصاد