کاربران باید علیه آنچه به احتمال زیاد تلاشی گستردهتر برای سانسور صداهای منتقد اسرائیل خواهد بود، شورش کنند.سانجیف بِری – سایت ایترسپت
۲۱ دسامبر ۲۰۲۵،
صاحب چینی تیکتاک، شرکت بایتدنس، در ۱۸ دسامبر ۲۰۲۵ به کارکنان خود اعلام کرد که با سرمایهگذاران آمریکایی و بینالمللی برای ادارهٔ کسبوکارش در آمریکا توافقنامههای الزامآور امضا کرده است.
توافق اعلامشدهٔ تیکتاک در روز پنجشنبه تهدیدی بنیادین برای گفتوگوی آزاد و صادقانه دربارهٔ نسلکشیِ در جریان
علیه فلسطینیان در غزه محسوب میشود. بر اساس این توافق، شرکت چینی مالک تیکتاک، بایتدنس، کنترل الگوریتم تیکتاک و سایر عملیاتهای آمریکایی آن را به کنسرسیومی از سرمایهگذاران به رهبری شرکت فناوری آمریکایی اوراکل واگذار خواهد کرد. این توافق که مدتها در حال شکلگیری بود، به اعضای هیئتمدیرهٔ میلیاردر و حامی ترامپِ اوراکل، لری الیسون و سفرا کتز، این قدرت را میدهد که دستورکار ضد فلسطینی خود را بر محتوایی که کاربران تیکتاک مشاهده میکنند تحمیل کنند.
بیشتر پوشش رسانهای جریان اصلی آمریکا دربارهٔ این توافق، دستورکار صریحاً ضد فلسطینی بزرگترین سرمایهگذاران غربی آن را نادیده گرفته است. تیکتاک نقشی حیاتی در کمک به صدها میلیون کاربر برای دیدن واقعیت تلخ جنگ نسلکشانهٔ اسرائیل در غزه داشته است. اما میلیاردرهای مورد حمایت ترامپ که کنترل عملیات آمریکایی تیکتاک را بر عهده میگیرند، سابقهٔ آشکاری در سرکوب صداهای منتقد اسرائیل و حمایت از ارتش اسرائیلی دارند که بسیاری از غیرنظامیان فلسطینی را کشته است. بدون وجود سازوکارهای حفاظتی، عملیات آمریکایی تیکتاک میتواند به ابزاری برای بازداشتن کاربران از دیدن و واکنش نشاندادن به جنایات علیه بشریتِ یک متحد بزرگ آمریکا تبدیل شود.
الیسون و کتز سابقهٔ مستندی در حمایت از اسرائیل و ارتش آن دارند. الیسون یکی از بزرگترین اهداکنندگان به ارتش اسرائیل است — او در سال ۲۰۱۷ مبلغ ۱۶.۶ میلیون دلار به «دوستان ارتش دفاعی اسرائیل» کمک کرد؛ بزرگترین کمک مالی تاریخ این سازمان در آن زمان — و همچنین از نزدیکان نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، به شمار میرود.
کتز، که در سپتامبر از سمت مدیرعاملی اوراکل کنارهگیری کرد، نیز دربارهٔ دستورکار ایدئولوژیک شرکت صریح بوده است. او هنگام افتتاح مرکز دادهٔ جدید اوراکل در اورشلیم در سال ۲۰۲۱ گفت: «من کارکنانم را دوست دارم، اما اگر آنها با مأموریت ما برای حمایت از دولت اسرائیل موافق نباشند، شاید ما شرکت مناسبی برای آنها نباشیم. من و لری آشکارا متعهد به اسرائیل هستیم و وقت شخصی برای این کشور میگذاریم، و هیچکس نباید از این موضوع شگفتزده شود.» خانوادهٔ الیسون همچنین این دستورکار طرفدار اسرائیل را به شبکهٔ «سیبیاس نیوز» منتقل کردهاند؛ جایی که پسر لری، دیوید الیسون، اخیراً ایدئولوگ ضد فلسطینی، باری وایس، را بهعنوان سردبیر ارشد منصوب کرده است.
تیکتاک نقشی مهم در تغییر نگرش افکار عمومی در آمریکا نسبت به اسرائیل، بهویژه میان جوانان، داشته است. به همین دلیل است که شورای روابط اسلامی-آمریکایی (CAIR)، سازمانی که من در آن فعالیت میکنم، این فروش را بهعنوان تلاشی «ناامیدانه» برای خاموشکردن صدای جوانان آمریکایی محکوم کرد.
آنچه در خطر است، چیزی کمتر از این نیست که آیا رأیدهندگان آمریکایی همچنان میتوانند ببینند ارتش اسرائیل با فلسطینیان چه میکند یا خیر. در حالی که بسیاری از رسانههای جریان اصلی، پوششی همسو با روایتهای دولت اسرائیل دربارهٔ جنگ در غزه ارائه دادند، کاربران تیکتاک ویدئوهای بدون سانسور از حملات وحشتناک اسرائیل به غیرنظامیان فلسطینی را تماشا کردند.
پیامدها غیرقابل انکار است: نظرسنجی مؤسسهٔ پیو در مارس نشان داد میزان نگاه منفی به اسرائیل میان جمهوریخواهان ۱۸ تا ۴۹ ساله از ۳۵ به ۵۰ درصد افزایش یافته است (در میان دموکراتهای همین گروه سنی نیز این عدد حدود ۱۰ درصد افزایش یافته و به ۷۱ درصد رسیده است). نظرسنجی سپتامبر نیویورک تایمز/دانشگاه سینا نشان داد که ۵۴ درصد دموکراتها با فلسطینیان همدلی بیشتری دارند، در حالی که تنها ۱۳ درصد همدلی بیشتر با اسرائیل ابراز کردند.
نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، آشکارا نشان داده که پیامدهای دسترسی به شبکههای اجتماعی بدون فیلتر را درک میکند. او اخیراً فروش تیکتاک را «مهمترین خرید ممکن» توصیف کرده است و گفته امیدوار است این معامله انجام شود، چون میتواند «تعیینکننده» باشد. نتانیاهو که با حکم بازداشت دادگاه کیفری بینالمللی به اتهام جنایات علیه بشریت در غزه روبهروست، کنترل تیکتاک را بخشی از استراتژی نظامی اسرائیل میبیند. او میگوید: «باید با سلاحهایی جنگید که برای میدان نبرد مناسب هستند، و یکی از مهمترین آنها شبکههای اجتماعی است.»
جو بایدن در سال ۲۰۲۴ قانونی را امضا کرد که بایتدنس را مجبور به فروش عملیات آمریکاییاش میکرد. این قانون فروش تیکتاک را تحت تهدید ممنوعیت کامل اجباری کرد؛ ممنوعیتی که برای مدت کوتاهی در ژانویهٔ ۲۰۲۵ اجرا شد. «توافق» جدید که قرار است در ۲۲ ژانویه نهایی شود، یک شرکت مشترک جدید برای کنترل عملیات آمریکا، دادههای کاربران آمریکایی، و الگوریتم تیکتاک ایجاد خواهد کرد. بیش از ۸۰ درصد این شرکت که «TikTok USDS Joint Venture LLC» نام دارد، به مالکیت سرمایهگذارانی مانند اوراکل، گروه سهامخصوصی سیلور لیک، و شرکت اماراتی MGX درخواهد آمد. بایتدنس ۱۹.۹ درصد سهام را حفظ خواهد کرد.
دلایل رسمی برای اجبار به فروش بر جلوگیری از جاسوسی دولت چین از کاربران تیکتاک تأکید داشت، اما برخی مقامات آمریکایی صادقتر بودند. میت رامنی در یک نشست در انستیتو مککین در می ۲۰۲۴ گفت: «برخی میپرسند چرا حمایت فاحش برای تعطیلی احتمالی تیکتاک یا نهادهای مشابه وجود داشت. اگر پستهای مربوط به فلسطینیها در تیکتاک را با دیگر شبکهها مقایسه کنید، میبینید که میزان آن بهطور چشمگیری بیشتر است».
به همین دلیل، فعالان حقوق بشر و آزادی مطبوعات باید برای مقابله و خنثیکردن این تلاش دولتی برای سانسور عمل کنند. این شامل فشار بر کنگرهٔ فعلی و آینده، همچنین دولتهای آتی کاخ سفید، برای لغو این تمرکز خطرناک رسانهای است. کنترل خانوادهٔ الیسون بر تیکتاک، «پارامونت»، و احتمالاً رسانههای عظیم دیگر، تهدیدی جدی برای گفتوگوی آزاد دربارهٔ سیاست خارجی آمریکا، بهویژه حمایت نظامی این کشور از اسرائیل است.
کارزار #TakeBackTikTok در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۵ فیلمی دربارهٔ دستورکار حامی اسرائیلِ لری الیسون را بر ساختمان مرکزی اوراکل در بریتانیا نمایش داد.
کار سرکوب مخالفتها از مدتها پیش آغاز شده است. حتی پیش از تصویب قانون ۲۰۲۴، تیکتاک اقداماتی برای خاموشکردن کاربران منتقد اسرائیل انجام داده بود. در ژوئیهٔ ۲۰۲۵، تیکتاک «اریکا میندل»، یک سرباز سابق اسرائیلی با سابقهٔ سیاستهای ضد فلسطینی، را برای نظارت بر سخنان کاربران استخدام کرد. با توجه به سابقهٔ طولانی ارتش اسرائیل در انتشار تبلیغات، جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت — بهویژه علیه فلسطینیان — هیچ سرباز سابق اسرائیلی نباید چنین قدرتی برای کنترل گفتار کاربران تیکتاک میداشت.
با این وجود، کاربران آگاه شبکههای اجتماعی بارها نشان دادهاند که توانایی سازماندهی و دور زدن سانسور را دارند، حتی زمانی که میلیاردرهای غربی مانند ایلان ماسک و مارک زاکربرگ تلاش کردهاند مانع آن شوند. این چالشها در اشکال جدید ادامه خواهند یافت، همانطور که کمپین جدید #TakeBackTikTok نشان داده؛ کمپینی که به «شورش کاربران» فرا میخواند تا با انتشار گستردهٔ محتوای حامی آزادی فلسطین، با تصاحب اوراکل مقابله کنند.
این لحظهای سرنوشتساز است. انتقال الگوریتم تیکتاک از بایتدنس به اوراکل به این معنی است که کنترل محتوا از شرکتی تحت نفوذ دولتی که به نسلکشی اویغورها متهم است، به دست سرمایهگذاران آمریکایی خواهد افتاد که میخواهند مخالفت کاربران تیکتاک با نسلکشی اسرائیل در غزه را خاموش کنند. زمانی که میلیاردرها و ایدئولوگهای ضد فلسطینی کنترل را به دست بگیرند، کاربران منتقد اسرائیل باید سختتر و خلاقانهتر برای دور زدن سرکوب مبارزه کنند. میلیونها شهروند آمریکایی اکنون خواستار پایان حمایت دیپلماتیک و نظامی بیقیدوشرط از اسرائیل هستند. میلیاردرهای ضد فلسطینی مانند الیسون و کتز این را بهخوبی میدانند — و این بر عهدهٔ ماست که در برابر تلاش آنها برای زیرپا گذاشتن خواست اکثریت بایستیم.
لینک مقاله
Anti-Palestinian Billionaires Can Now Control What TikTok Users See
