اگرچه پاکستان برای دستیابی به آتش‌بس میان ایالات متحده امریکا و ایران بسیار تلاش کرده و در عرصۀ دیپلماسی تعجب و تحسین برانگیخته، اما کارشناسان و منابع دیپلماتیک معتقدند در پشت پرده، نقش چین حداقل به همان اندازه تعیین‌کننده بوده است.

خبرگزاری فرانسه یادآوری می‌کند که چند ساعت پیش از اعلام آتش‌بس میان ایران و آمریکا دونالد ترامپ همچنان «تمدن ایران» را تهدید به نابودی می‌کرد. یک منبع رسمی و بلندپایه پاکستانی که «نزدیک به مذاکرات» توصیف شده نیز با یادآوری آن شرایط بحرانی می‌گوید: «امیدها در حال از بین رفتن بود، اما چین وارد عمل شد و ایران را متقاعد کرد که آتش‌بس اولیه را بپذیرد».

این منبع پاکستانی که به دلیل حساسیت پرونده نامش فاش نشده است، می‌افزاید: «با اینکه تلاش‌ های ما (پاکستان) نقش محوری داشت، اما موفق به ایجاد گشایش نشدیم و پیشرفت فقط زمانی حاصل شد که پکن ایرانی‌ ها را متقاعد کرد».

این اظهارات با سخنان دونالد ترامپ همسو است. او اندکی پس از اعلام آتش‌ بس دو هفته‌ای به خبرگزاری فرانسه گفت که چین نقش کلیدی در کشاندن ایران به میز مذاکره ایفا کرده است.

حال، در مذاکراتی که پاکستان آماده میزبانی از آن است، اسلام‌ آباد قصد دارد با اتکاء به روابط تاریخی‌ اش با ایران و همچنین ارتباطات نزدیک با دونالد ترامپ، نقش «تسهیل‌ کننده» را عهده‌ دار باشد.

یک منبع دیپلماتیک دیگر که او هم معرفی نشده است، به خبرگزاری فرانسه می‌گوید: «پاکستان تیمی از کارشناسانش را برای مشاوره و همراهی دو طرف در مذاکرات، در موضوعاتی تخصصی چون کشتیرانی، مسائل هسته‌ ای و سایر پرونده‌ ها تشکیل داده است».

با این حال، این منبع پاکستانی نیز تأکید دارد که هرچند پاکستان چارچوب مذاکرات را فراهم می‌ کند، نقشی محوری بر عهدۀ چین است.

ایران ضمانت می‌ خواهد:

منبع دیپلماتیک پاکستانی یاد شده توضیح می‌دهد که «از چین خواسته شده است نقش ضامن را برعهده بگیرد. ایران نیاز به یک ضامن دارد و چین بهترین گزینه برای ایفای این نقش است».

وی افزود که از روسیه نیز به عنوان ضامن احتمالی صحبت شده بود، اما این کشور درگیر جنگ اوکراین است و از نگاه غربی‌ ها و بویژه اتحادیه اروپا، چندان قابل اعتبار نیست.

اما چین روابط نزدیکی، هم با اسلام‌ آباد، و هم با تهران دارد. این کشور، شریک اصلی تجاری ایرانِ تحت تحریم‌ های غرب است و در عین حال سرمایه‌ گذاری‌ های سنگینی در پروژه‌ های زیرساختی پاکستان انجام داده است.

مشاهد حسین سید، سناتور پیشین پاکستان که در کمیسیون‌ های دفاع و امور خارجه فعالیت داشت، می‌ گوید: «پاکستان و چین بعنوان شرکای نزدیک و همسایه، از همان روز نخست به‌ طور فشرده و هماهنگ برای پایان دادن به خصومت‌ ها عمل کردند».

به گفتۀ او «در دستیابی به هرگونه توافق نهایی صلح، حضور چین در مقام ضامن ضروری خواهد بود، زیرا ایران به زوج ترامپ – نتانیاهو اعتماد ندارد».

خبرگزاری فرانسه گوشزد می‌ کند که چین در عین حال برای حل‌ و فصل اختلافات میان پاکستان و افغانستان نیز مشارکت داشته و پس از هفته‌ ها درگیری، میزبان نمایندگان دولت طالبان و مقامات پاکستانی در شهر اورومچی بوده است.

همچنین باید یادآوری کرد که چین همراه با روسیه، قطعنامۀ شورای امنیت درباره بازگشایی تنگه هرمز را وتو کرد و بدون تردید با این اقدام خود موجب خرسندی تهران شد.

با این حال، چین از ورود علنی به خط مقدم دیپلماسی خودداری کرده است و برخی ناظران معتقدند میزان تعهد رسمی این کشور همچنان نامشخص است.

منابع دیپلماتیک به خبرگزاری فرانسه می‌ گویند: «چینی‌ ها ملاحظات خاص خود را دارند و نمی‌ خواهند به‌ طور علنی درگیر مناقشه شوند».

منبع: fri فارسی