گزارش بازرس کل وزارت دفاع آمریکا نشان می‌دهد عملیات «خشم حماسی» دست‌کم ۳۳.۴ میلیارد دلار هزینه داشته، ۲۲.۳ میلیارد دلار مهمات مصرف شده و فشار بر ذخایر استراتژیک و صنایع دفاعی آمریکا افزایش یافته است

اعتراف کم‌سابقه پنتاگون به کمبود مهمات

گزارش جدید بازرس کل وزارت دفاع آمریکا تصویری کم‌سابقه از هزینه‌ها و فشارهای واردشده بر ارتش این کشور در جریان جنگ با ایران ارائه می‌کند.

بر اساس این گزارش که در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شده و دوره عملیات تا ۳۰ ژوئن را بررسی می‌کند، عملیات نظامی آمریکا موسوم به «خشم حماسی» (Operation Epic Fury) تا پایان ژوئن حدود ۳۳.۴ میلیارد دلار برای واشنگتن هزینه داشته است.

از این رقم، حدود ۲۲.۳ میلیارد دلار تنها برای مهمات مصرف‌شده هزینه شده است.

مهم‌تر از رقم مالی، گزارش می‌گوید مصرف گسترده مهمات باعث ایجاد کمبود در ذخایر استراتژیک آمریکا و آشکار شدن گلوگاه‌هایی در صنایع دفاعی برای جایگزینی این ذخایر شده است. (Dodig)

این گزارش یکی از صریح‌ترین اسناد رسمی درباره فشار جنگ ایران بر توان تسلیحاتی آمریکا محسوب می‌شود.

۳۳.۴ میلیارد دلار؛ هزینه‌ای فراتر از قیمت موشک‌ها

رقم ۳۳.۴ میلیارد دلار فقط هزینه خرید مهمات نیست.

بر اساس خلاصه گزارش بازرس کل، این رقم شامل حدود ۷.۴ میلیارد دلار هزینه‌های تجمعی و تعهدات مرتبط با عملیات، ۲۲.۳ میلیارد دلار مهمات مصرف‌شده و حدود ۳.۷ میلیارد دلار خسارت تجهیزات است.

این برآورد همچنین تمام هزینه‌های مربوط به تعمیر زیرساخت‌ها و بازسازی کامل برخی تجهیزات را در بر نمی‌گیرد. (Primary News Source)

به همین دلیل، رقم واقعی بار مالی جنگ برای آمریکا می‌تواند با احتساب تعمیرات، جایگزینی تجهیزات، بازسازی پایگاه‌ها، هزینه‌های لجستیکی و عملیات‌های بعدی، بیشتر از رقم ۳۳.۴ میلیارد دلار باشد.

۲۲.۳ میلیارد دلار فقط برای مهمات

یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش مربوط به حجم مهمات مصرف‌شده است.

بازرس کل وزارت دفاع آمریکا می‌گوید مصرف مهمات در عملیات «خشم حماسی» به ایجاد کمبود در ذخایر استراتژیک منجر شده است.

این گزارش همچنین از گلوگاه‌های صنعتی در زنجیره تأمین و تولید مهمات خبر می‌دهد؛ به این معنا که حتی زمانی که واشنگتن تصمیم به افزایش تولید می‌گیرد، ظرفیت صنایع دفاعی برای تحویل سریع برخی تسلیحات محدود است. (CNA)

این مسئله برای ارتش آمریکا اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا بخشی از مهمات مصرف‌شده در جنگ ایران از همان ذخایری تأمین می‌شد که برای مقابله با بحران‌های احتمالی دیگر در جهان نیز در نظر گرفته شده بودند.

ترامپ پیش‌تر کمبود مهمات را رد کرده بود

انتشار این گزارش با اظهارات قبلی دونالد ترامپ درباره ذخایر تسلیحاتی آمریکا تضاد قابل توجهی دارد.

در ماه‌های گذشته، زمانی که گزارش‌هایی درباره محدود شدن استفاده آمریکا از برخی موشک‌ها و رهگیرها منتشر شد، دولت ترامپ وجود کمبود جدی را رد می‌کرد.

ترامپ حتی در مقاطعی تأکید کرده بود که آمریکا «مقادیر بسیار زیادی» مهمات در اختیار دارد.

اما گزارش رسمی بازرس کل اکنون تأیید می‌کند که مصرف مهمات در جنگ ایران واقعاً بر ذخایر استراتژیک فشار وارد کرده و مشکلات ظرفیت تولید نیز خود را نشان داده است. (CBS News)

این تفاوت میان اظهارات سیاسی و ارزیابی رسمی وزارت دفاع، یکی از مهم‌ترین جنبه‌های گزارش جدید است.

چرا کمبود مهمات برای آمریکا اهمیت دارد؟

مسئله فقط خالی شدن بخشی از انبارهای تسلیحاتی نیست.

آمریکا همزمان با جنگ ایران، درگیر تعهدات نظامی در چند منطقه دیگر جهان نیز است.

ذخایر موشک‌های رهگیر، موشک‌های هدایت‌شونده، مهمات دقیق و برخی سامانه‌های دفاع هوایی برای مقابله با تهدیدهای احتمالی در اروپا، خاورمیانه و آسیا اهمیت استراتژیک دارند.

اگر مصرف آنها سریع‌تر از ظرفیت تولید باشد، ارتش آمریکا ممکن است برای مدتی با یک انتخاب دشوار روبه‌رو شود:

یا باید سرعت عملیات را کاهش دهد، یا تولید را به‌شدت افزایش دهد، یا ذخایر خود را برای یک بحران احتمالی دیگر کاهش دهد.

گزارش بازرس کل دقیقاً به همین فشار بر ظرفیت صنعتی و ذخایر استراتژیک اشاره می‌کند. (Yeni Şafak English)

بیش از ۵۰ هزار نظامی آمریکایی درگیر جنگ شدند

گزارش رسمی همچنین تأیید می‌کند که عملیات ایران یک عملیات محدود هوایی نبوده است.

بیش از ۵۰ هزار نیروی نظامی آمریکا در مناطق مختلف در حمایت از عملیات «خشم حماسی» مستقر یا درگیر بوده‌اند.

پنتاگون پیش‌تر نیز اعلام کرده بود که بیش از ۵۰ هزار نیروی آمریکایی در چارچوب این عملیات فعالیت داشته‌اند. (U.S. Department of War)

این نیروها در مناطق مختلف حوزه فرماندهی مرکزی آمریکا و دیگر نقاط پشتیبان عملیات حضور داشتند.

بنابراین هزینه جنگ فقط به موشک‌ها و بمب‌های شلیک‌شده محدود نمی‌شود؛ بلکه شامل حمل‌ونقل، سوخت، پشتیبانی، نگهداری، دفاع از پایگاه‌ها، درمان مجروحان و جابه‌جایی نیروها نیز می‌شود.

حملات ایران صدها ساختمان آمریکایی را آسیب زد

گزارش بازرس کل تصویری از خسارات واردشده به زیرساخت‌های آمریکا در منطقه نیز ارائه می‌دهد.

بر اساس این گزارش، حملات ایران باعث آسیب یا تخریب صدها ساختمان و تأسیسات در پایگاه‌های آمریکا در کشورهایی از جمله:

• کویت

• بحرین

• قطر

• امارات متحده عربی

• عربستان سعودی

• عراق

• عمان

• اردن

شد.

گستردگی این خسارت‌ها باعث شد فرماندهی مرکزی آمریکا برای حفظ خطوط تدارکاتی خود بخشی از مسیرهای لجستیکی را تغییر دهد و از مسیرهای دورتر استفاده کند. (AP News)

خسارت به جنگنده‌ها، هواپیماهای سوخت‌رسان و پهپادها

گزارش جدید همچنین بخشی از خسارات واردشده به ناوگان هوایی آمریکا را ثبت کرده است.

طبق گزارش:

• ۴ فروند F-15 منهدم شدند؛

• یک فروند F-35 آسیب دید؛

• ۷ فروند KC-135، هواپیمای سوخت‌رسان، آسیب دیدند یا منهدم شدند؛

• تا ۳۰ فروند پهپاد MQ-9 Reaper از بین رفتند.

پهپاد MQ-9 Reaper حدود ۳۰ میلیون دلار قیمت دارد و از بین رفتن تعداد بالایی از این سامانه‌ها علاوه بر هزینه مالی، ظرفیت عملیاتی آمریکا را نیز تحت فشار قرار می‌دهد. (AP News)

تلفات انسانی آمریکا نیز قابل توجه بود

جنگ برای ارتش آمریکا تنها هزینه مالی و تجهیزاتی نداشت.

بر اساس داده‌های منتشرشده درباره عملیات «خشم حماسی»، ۱۴ نظامی آمریکایی کشته و صدها نفر زخمی شدند. گزارش بازرس کل نیز به تلفات انسانی عملیات پرداخته است. (Khaama Press)

این ارقام نشان می‌دهد که با وجود برتری گسترده هوایی آمریکا، ایران توانسته بود در نقاط مختلف منطقه به نیروها و تأسیسات آمریکایی آسیب وارد کند.

آمریکا هزاران هدف را در ایران هدف قرار داد

پنتاگون در ماه‌های نخست جنگ اعلام کرده بود که نیروهای آمریکایی و متحدانشان هزاران هدف در ایران را مورد حمله قرار داده‌اند.

ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، در آوریل اعلام کرده بود که نیروهای آمریکایی در چارچوب عملیات «خشم حماسی» بیش از ۱۳ هزار هدف را هدف قرار داده‌اند و بیش از ۱۰ هزار مأموریت پروازی انجام شده است. (ScribeHawk)

این حجم عملیات توضیح می‌دهد چرا مصرف مهمات تا این اندازه افزایش یافت.

اما گزارش جدید بازرس کل نشان می‌دهد که مسئله دیگر فقط میزان مهمات مصرف‌شده نیست؛ بلکه سرعت جایگزینی آنها به یک مشکل استراتژیک تبدیل شده است.

مشکل اصلی: ظرفیت صنعتی آمریکا برای تولید مجدد

یکی از هشدارهای مهم گزارش، اشاره به گلوگاه‌های صنایع دفاعی آمریکا است.

آمریکا یکی از بزرگ‌ترین صنایع تسلیحاتی جهان را در اختیار دارد، اما افزایش سریع تولید برخی تسلیحات پیشرفته به سادگی امکان‌پذیر نیست.

برخی موشک‌ها و رهگیرهای پیشرفته به قطعات تخصصی، خطوط تولید محدود و زمان طولانی برای ساخت و آزمایش نیاز دارند.

بنابراین، جنگ ایران یک مشکل اساسی را آشکار کرده است:

آمریکا توانایی شلیک حجم بسیار بالایی از مهمات را دارد، اما بازسازی همان حجم از ذخایر در مدت کوتاه بسیار دشوارتر است.

گزارش بازرس کل صراحتاً از «گلوگاه‌های پایگاه صنعتی» در روند تأمین مجدد مهمات سخن می‌گوید. (CNA)

واشنگتن تلاش می‌کند تولید مهمات را افزایش دهد

در مقابل این فشار، وزارت دفاع آمریکا اقداماتی برای افزایش سرعت تولید و تأمین مجدد مهمات آغاز کرده است.

گزارش بازرس کل به تلاش‌های وزارت دفاع برای تسریع تولید و رفع موانع زنجیره تأمین اشاره می‌کند. (Dodig)

با این حال، افزایش ظرفیت صنایع دفاعی یک فرایند فوری نیست.

ساخت کارخانه، افزایش نیروی متخصص، تأمین مواد اولیه، توسعه خطوط مونتاژ و دریافت سفارش‌های بلندمدت همه به زمان و سرمایه‌گذاری قابل توجه نیاز دارند.

به همین دلیل، کمبود کنونی ممکن است ماه‌ها یا حتی بیشتر بر برنامه‌ریزی نظامی آمریکا تأثیر بگذارد.

عملیات «خشم حماسی» رسماً چه زمانی پایان یافت؟

یک نکته مهم در به‌روزرسانی این خبر آن است که نام Operation Epic Fury دیگر لزوماً عنوان عملیات جاری آمریکا در ایران نیست.

طبق گزارش‌های منتشرشده از سوی رسانه‌های آمریکایی، پنتاگون اعلام کرده است که عملیات با این نام در ۵ مه ۲۰۲۶ رسماً پایان یافته و عملیات نظامی بعدی با عناوین دیگری دنبال شده است.

در ماه اوت نیز به نیروهای آمریکایی دستور داده شد از استفاده از عنوان «خشم حماسی» برای عملیات جاری خودداری کنند. (UA.NEWS)

بنابراین، رقم ۳۳.۴ میلیارد دلار باید با دقت تفسیر شود:

این رقم هزینه برآوردشده عملیات «خشم حماسی» تا پایان ژوئن است و به معنای هزینه کل جنگ آمریکا با ایران تا امروز نیست.

این تفکیک برای جلوگیری از برداشت نادرست از گزارش اهمیت زیادی دارد.

گزارش بازرس کل چه چیزی را اندازه‌گیری کرده است؟

گزارش جدید، نخستین گزارش بازرس کل در چارچوب نظارت رسمی بر عملیات «خشم حماسی» است و برای کنگره آمریکا تهیه شده است.

دوره اصلی بررسی گزارش تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ ادامه دارد. بنابراین، تحولات نظامی پس از این تاریخ الزاماً در رقم ۳۳.۴ میلیارد دلار منعکس نشده‌اند. (Dodig)

این مسئله اهمیت دارد زیرا جنگ و تنش‌های منطقه‌ای پس از ژوئن نیز ادامه داشته است.

در نتیجه، نباید رقم ۳۳.۴ میلیارد دلار را به عنوان هزینه نهایی جنگ ایران برای آمریکا تلقی کرد.

هزینه واقعی جنگ احتمالاً بیشتر از ۳۳.۴ میلیارد دلار است

بازرس کل علاوه بر هزینه عملیات نظامی، به خسارت‌های دیگری نیز اشاره کرده است.

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، هزینه‌های مرتبط با خسارت به تأسیسات دیپلماتیک آمریکا و عملیات اضطراری تخلیه شهروندان نیز به صدها میلیون دلار رسیده است.

وزارت خارجه آمریکا حدود ۱۸۴ میلیون دلار خسارت به تأسیسات دیپلماتیک و حدود ۱۱۳ میلیون دلار هزینه عملیات اضطراری و تخلیه را گزارش کرده است. نزدیک به ۹ هزار شهروند آمریکایی نیز از مناطق درگیر خارج شدند. (AP News)

این هزینه‌ها جدا از بسیاری از مخارج بازسازی نظامی است.

بنابراین، بار مالی واقعی جنگ برای دولت آمریکا بسیار فراتر از هزینه مستقیم مهمات است.

آیا کمبود مهمات می‌تواند استراتژی ترامپ را تغییر دهد؟

این پرسش اکنون در واشنگتن اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

اگر عملیات نظامی گسترده نیازمند مصرف سریع مهمات گران‌قیمت باشد، ادامه جنگ طولانی می‌تواند فشار بیشتری بر ذخایر آمریکا وارد کند.

از سوی دیگر، ایران نشان داده است که برای تحمیل هزینه به آمریکا الزاماً نیازمند رقابت مستقیم با نیروی هوایی آمریکا نیست.

استفاده از موشک‌ها و پهپادها علیه پایگاه‌ها و زیرساخت‌های منطقه‌ای آمریکا می‌تواند واشنگتن را مجبور کند برای دفاع از نیروهای خود از تعداد زیادی موشک رهگیر استفاده کند.

این مسئله یک عدم توازن اقتصادی مهم ایجاد می‌کند: یک طرف ممکن است از سلاح نسبتاً ارزان‌تر برای حمله استفاده کند و طرف مقابل برای متوقف کردن آن، مهمات بسیار گران‌تری مصرف کند.

جنگ ایران یک آزمون برای مفهوم «برتری نظامی آمریکا» بود

آمریکا همچنان یکی از قدرتمندترین نیروهای نظامی جهان را در اختیار دارد و گزارش پنتاگون نیز بر حجم عظیم عملیات و توانایی آمریکا در اجرای هزاران مأموریت تأکید می‌کند.

اما گزارش جدید یک واقعیت دیگر را آشکار می‌کند:

برتری نظامی الزاماً به معنای نامحدود بودن ذخایر تسلیحاتی نیست.

ارتش آمریکا می‌تواند عملیات هوایی گسترده‌ای انجام دهد، اما هر عملیات طولانی نیازمند زنجیره تأمین، تولید مجدد مهمات، تعمیر تجهیزات و جایگزینی نیروها و سامانه‌های از دست‌رفته است.

جنگ ایران این مسئله را به شکل بسیار ملموسی نشان داده است.

ایران نیز هزینه سنگینی پرداخت کرده است

تأکید بر مشکلات آمریکا نباید باعث نادیده گرفتن خسارات طرف مقابل شود.

در جریان عملیات، ایران با حملات گسترده هوایی و موشکی مواجه شد و زیرساخت‌های نظامی، دفاعی، هسته‌ای و اقتصادی آن آسیب‌های سنگینی دیدند.

مقام‌های آمریکایی در ماه‌های نخست جنگ مدعی شدند بخش بزرگی از زیرساخت‌های موشکی، پهپادی و دفاع هوایی ایران منهدم شده است.

با این حال، گزارش‌های جدیدتر نشان می‌دهد ایران توانسته بخشی از ظرفیت تولید موشک‌های بالستیک خود را دوباره فعال کند؛ موضوعی که نشان می‌دهد نابودی کامل ظرفیت نظامی ایران بسیار دشوارتر از برآوردهای اولیه بوده است. (The Wall Street Journal)

تداوم درگیری‌ها؛ جنگ هنوز از نظر منطقه‌ای تمام نشده است

تا ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶، تنش‌ها در منطقه همچنان ادامه دارد.

گزارش‌های امروز از حملات نیروهای همسو با ایران به اهدافی در عربستان سعودی و فشار فزاینده بر زیرساخت‌های انرژی منطقه حکایت دارد. همچنین تردد از تنگه هرمز همچنان با اختلال جدی مواجه است. (Reuters)

این تحولات اهمیت کمبود مهمات آمریکا را بیشتر می‌کند؛ زیرا حتی اگر عملیات اصلی «خشم حماسی» پایان یافته باشد، نیروهای آمریکایی همچنان در محیطی پرتنش در خاورمیانه حضور دارند.

پیامد اقتصادی؛ جنگی که بازار انرژی را هم تحت فشار گذاشت

هزینه جنگ فقط به بودجه نظامی آمریکا محدود نشده است.

تشدید درگیری‌ها در منطقه خلیج فارس و اختلال در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز، بازار جهانی انرژی را نیز تحت فشار قرار داده است.

امروز، ۱۵ سپتامبر، قیمت نفت برنت در بحبوحه نگرانی‌های مربوط به اختلال عرضه به حدود ۱۰۷ دلار در هر بشکه رسید و نفت آمریکا نیز بالای ۱۰۰ دلار معامله شد. (Reuters)

بنابراین، هزینه جنگ ایران اکنون در سه سطح قابل مشاهده است:

هزینه نظامی برای آمریکا، خسارت اقتصادی برای ایران و فشار انرژی بر اقتصاد جهانی.

یک جنگ ۳۳ میلیارد دلاری؛ اما با صورت‌حساب باز

گزارش بازرس کل وزارت دفاع آمریکا در واقع فقط یک گزارش مالی نیست.

این سند نشان می‌دهد جنگ ایران توانسته است سه نقطه حساس قدرت نظامی آمریکا را همزمان تحت فشار قرار دهد:

ذخایر مهمات، ظرفیت صنعتی و زیرساخت‌های نظامی در خاورمیانه.

۳۳.۴ میلیارد دلار هزینه تا پایان ژوئن، ۲۲.۳ میلیارد دلار مصرف مهمات، میلیاردها دلار خسارت تجهیزات، آسیب به صدها ساختمان و فشار بر زنجیره تأمین، همگی نشان می‌دهند که عملیات ایران برای آمریکا یک عملیات کم‌هزینه نبوده است. (Primary News Source)

با این حال، این گزارش به معنای از دست رفتن برتری نظامی آمریکا نیست؛ بلکه نشان می‌دهد ادامه یک جنگ طولانی می‌تواند برای حتی قدرتمندترین ارتش جهان هزینه‌های فزاینده‌ای ایجاد کند.

آخرین وضعیت تا ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶

جمع‌بندی؛ اعترافی که هزینه واقعی جنگ را آشکار کرد

گزارش تازه بازرس کل وزارت دفاع آمریکا یکی از مهم‌ترین اسناد رسمی درباره پیامدهای جنگ ایران برای آمریکا است.

این گزارش تأیید می‌کند که عملیات «خشم حماسی» تا پایان ژوئن حدود ۳۳.۴ میلیارد دلار هزینه داشته و ۲۲.۳ میلیارد دلار از این مبلغ صرف مهمات مصرف‌شده شده است.

اما شاید مهم‌تر از ارقام مالی، اعتراف رسمی به ایجاد کمبود در ذخایر استراتژیک مهمات و وجود گلوگاه در صنایع دفاعی برای بازسازی این ذخایر باشد. (Dodig)

گزارش همچنین نشان می‌دهد که ایران توانسته به زیرساخت‌های آمریکا در چند کشور منطقه آسیب وارد کند و ده‌ها هواپیما و پهپاد آمریکایی نیز آسیب دیده یا منهدم شده‌اند. (AP News)

در عین حال، باید تأکید کرد که ۳۳.۴ میلیارد دلار هزینه کل جنگ تا امروز نیست؛ این رقم برآورد عملیات مورد بررسی بازرس کل تا پایان ژوئن است و هزینه‌های بعدی، تعمیرات و برخی خسارات آینده را به طور کامل شامل نمی‌شود.

پیام اصلی گزارش برای واشنگتن روشن است:

آمریکا هنوز توان نظامی عظیمی دارد، اما ذخایر تسلیحاتی آن نامحدود نیست و یک جنگ طولانی می‌تواند حتی قدرتمندترین ماشین نظامی جهان را با محدودیت‌های واقعی تولید، لجستیک و بودجه‌ای روبه‌رو کند.

و در شرایطی که تنش‌ها در خلیج فارس همچنان ادامه دارد، پرسش اصلی برای دولت ترامپ دیگر فقط این نیست که «آیا آمریکا می‌تواند بجنگد؟»

پرسش دشوارتر این است:

«آمریکا برای ادامه این جنگ، تا چه زمانی می‌تواند هزینه تسلیحاتی، مالی و صنعتی آن را تحمل کند؟»

منابع به‌روز

• بازرس کل وزارت دفاع آمریکا — ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶: گزارش رسمی Operation Epic Fury، شامل هزینه‌ها، مصرف مهمات، خسارت تجهیزات و ارزیابی عملیات تا ۳۰ ژوئن. (Dodig)
  گزارش رسمی بازرس کل وزارت دفاع آمریکا

• Associated Press — ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶: جزئیات خسارت به پایگاه‌های آمریکا، هواپیماها، پهپادها، تأسیسات دیپلماتیک و هزینه‌های مرتبط با جنگ. (AP News)
  Associated Press

• CBS News — ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶: گزارش درباره تأیید کمبود مهمات توسط بازرس کل و هزینه ۳۳ میلیارد دلاری جنگ. (CBS News)
  CBS News

• CNA / AFP — ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶: تأیید رقم ۳۳.۴ میلیارد دلار و ۲۲.۳ میلیارد دلار هزینه مهمات و جزئیات خسارت ناوگان هوایی. (CNA)
  CNA

• وزارت دفاع آمریکا — مارس ۲۰۲۶: اعلام مشارکت بیش از ۵۰ هزار نیروی آمریکایی در عملیات «خشم حماسی». (U.S. Department of War)
  وزارت دفاع آمریکا

• Reuters — ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶: تحولات جدید منطقه، اختلال در عرضه نفت و افزایش قیمت نفت در پی تشدید تنش‌ها. (Reuters)
  Reuters