در حالی که بخش عمده توجه افکار عمومی به تحولات سیاسی و نظامی منطقه معطوف است، بحران آب در ایران همچنان رو به گسترش است و مقامهای مسئول از دشوارتر شدن وضعیت منابع آبی کشور در ماههای پیش رو خبر میدهند. گزارشهای رسمی وزارت نیرو و شرکت مدیریت منابع آب ایران نشان میدهد که کاهش بارندگی، افت ذخایر سدها، برداشت بیرویه از منابع زیرزمینی و افزایش مصرف، بسیاری از استانهای کشور را با تنش آبی روبهرو کرده است.
رسانههای داخلی، از جمله ایرنا، دنیای اقتصاد و تسنیم، با استناد به آمارهای وزارت نیرو گزارش دادهاند که حجم آب ذخیرهشده در شماری از سدهای مهم کشور نسبت به میانگین بلندمدت کاهش یافته و مسئولان از مردم خواستهاند با صرفهجویی در مصرف آب، از تشدید کمبود آب شرب در هفتههای آینده جلوگیری کنند. کارشناسان داخلی هشدار میدهند که علاوه بر خشکسالی، فرسودگی شبکههای انتقال آب، افزایش مصرف، توسعه نامتوازن کشاورزی و برداشت بیرویه از سفرههای زیرزمینی، فشار بر منابع آب کشور را به سطحی بیسابقه رسانده است.
روزنامه دنیای اقتصاد در تحلیلی درباره وضعیت منابع آب کشور تأکید کرده است که بحران کنونی تنها ناشی از کاهش بارندگی نیست، بلکه حاصل دههها مدیریت ناپایدار منابع آب، کاهش سرمایهگذاری در زیرساختها و نبود اصلاحات اساسی در الگوی مصرف است. به نوشته این روزنامه، ادامه این روند میتواند پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی گستردهای در پی داشته باشد.
در همین حال، الجزیره در گزارشی تحلیلی با استناد به تصاویر ماهوارهای، از کاهش محسوس حجم آب در برخی دریاچهها و مخازن سدهای ایران خبر داده و نوشته است که سالهای متوالی خشکسالی، همزمان با آسیب دیدن بخشی از زیرساختهای آبی در جریان درگیریهای اخیر، فشار بر منابع آب کشور را افزایش داده است. این گزارش همچنین به نگرانی کارشناسان درباره تأمین آب شرب شهرهای بزرگ و ادامه روند فرونشست زمین در برخی مناطق اشاره میکند.
کارشناسان محیطزیست و منابع آب در گفتوگو با رسانههای داخلی نیز بر این باورند که راه برونرفت از بحران، تنها با صرفهجویی مقطعی امکانپذیر نیست. به اعتقاد آنان، اصلاح الگوی کشت، افزایش بهرهوری در بخش کشاورزی که بزرگترین مصرفکننده آب کشور است، بازسازی شبکههای فرسوده انتقال آب، مدیریت علمی آبهای زیرزمینی و شفافیت در تصمیمگیریها، از مهمترین اقداماتی است که باید در دستور کار قرار گیرد.
«انقلاب اسلامی در هجرت»:بحران آب دیگر صرفاً یک مسئله زیستمحیطی نیست؛ یکی از مهمترین چالشهای ملی ایران است؛ بحرانی که نه تنها زندگی امروز، بلکه آینده نسلهای بعد را نیز تهدید میکند. به مسئلهای ملی تبدیل شده که امنیت غذایی، سلامت عمومی، تولید، مهاجرت، اشتغال و حتی ثبات اجتماعی را تحت تأثیر قرار میدهد. اگرچه کاهش بارندگی و تغییرات اقلیمی در تشدید این بحران نقش داشتهاند، اما بسیاری از متخصصان ایرانی سهم عوامل انسانی، از جمله مدیریت ناپایدار منابع آب، بهرهبرداری بیرویه از سفرههای زیرزمینی، الگوی نامناسب توسعه و مصرف غیرکارآمد را تعیینکننده میدانند. رعایت حقوق طبیعت، همان اندازه که حق نسل حاضر است، حق نسلهای آینده نیز هست. از اینرو، حفاظت از منابع آب باید به یک سیاست ملی مبتنی بر دانش، شفافیت، مشارکت مردم و مسئولیتپذیری همه نهادها تبدیل شود؛ زیرا بدون چنین رویکردی، بحران آب میتواند به بحرانی فراگیرتر برای توسعه و امنیت کشور بدل شود. امنیت آبی، بخشی جداییناپذیر از امنیت ملی و حق حیات جامعه ایران به شمار میرود.